«Αυτός που ήθελε ν’ αλλάξει τον κόσμο»: Ένα πολυπολιτισμικό μωσαϊκό ανάμεσα στον μύθο και την πραγματικότητα

Πρεμιέρα: Δευτέρα 27 Απριλίου στις 21:30. Θέατρο Αυλαία Προπώληση

Η παράσταση του Χάρη Θώμου «Αυτός που ήθελε ν’ αλλάξει τον κόσμο» δεν αποτελεί μια απλή θεατρική μεταφορά, αλλά μια βαθιά ανατομία της ανθρώπινης επιθυμίας για δικαιοσύνη. Το κείμενο της Αμαλίας Κοντογιάννη υφαίνει έναν «διάλογο» ανάμεσα σε κορυφαία έργα της παγκόσμιας γραμματείας, δημιουργώντας μια γέφυρα ανάμεσα στον αρχαίο μύθο και τη σύγχρονη κοινωνική αγωνία.

Η δραματουργία στηρίζεται στην εμβληματική μορφή του Νίκου Γκάτσου. Ο κορυφαίος στιχουργός και ποιητής, μέσα από έργα όπως ο «Κεμάλ», εισήγαγε στην ελληνική σκέψη την αίσθηση της μοίρας, της θυσίας και της ματαίωσης. Η παράσταση δανείζεται αυτή την «γκατσική» ατμόσφαιρα για να αναδείξει τη σημασία της ίδιας της πράξης της αντίστασης: την πορεία ενός ήρωα που επιχειρεί το ακατόρθωτο, παρά τη γνώση ότι ο κόσμος μπορεί να μην αλλάξει ποτέ. Εδώ, το παραμύθι και η σκληρή πραγματικότητα συνυπάρχουν, θυμίζοντάς μας ότι οι αλήθειες της ζωής συχνά κρύβονται μέσα σε αρχέτυπα.

Η λαϊκή παράδοση της Ανατολής και οι «Χίλιες και Μία Νύχτες» προσφέρουν στον δημιουργό ένα πλούσιο, αλληγορικό πλαίσιο, όπου η αφήγηση περιβάλλεται από το πέπλο της μαγείας και του ονείρου, δημιουργώντας έναν σκηνικό κόσμο όπου το αδύνατο μοιάζει εφικτό. Αυτή η ανατολίτικη αίσθηση του πεπρωμένου συναντά την αρχαιοελληνική τραγωδία στο πρόσωπο του Προμηθέα Δεσμώτη, ο οποίος ενσαρκώνει την αιώνια, επώδυνη αλλά και αναγκαία αντίσταση του ατόμου απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας και τη δυσκαμψία των καθεστώτων.

Όμως η δραματουργία επεκτείνεται ακόμα βαθύτερα, ενσωματώνοντας αναφορές από την Αγία Γραφή, που προσδίδουν έναν τόνο πνευματικής αναζήτησης και ηθικής δοκιμασίας, ενώ η «συνομιλία» με το έργο του Τόμας Μαν —του στοχαστή που αποτύπωσε με ακρίβεια την πνευματική και ηθική κρίση της Ευρώπης— προσφέρει μια στέρεη φιλοσοφική βάση. Αυτό το πολυεπίπεδο μωσαϊκό πηγών δεν διακοσμεί απλώς τη σκηνική δράση, αλλά την ανυψώνει, μετατρέποντας τον αγώνα του ήρωα από μια ατομική περιπέτεια σε ένα οικουμενικό σύμβολο για την ελπίδα, τη ματαίωση και την αδιάκοπη αναζήτηση της δικαιοσύνης.

Η σωματική προσέγγιση και η δυναμική της επιτέλεσης αποτελούν τον πυρήνα της σκηνοθετικής γλώσσας του Χάρη Θώμου. Σε αυτή την παραγωγή, ο λόγος δεν παραμένει στατικό κείμενο, αλλά μετουσιώνεται σε κίνηση, χορό και έντονα ηχοτοπία, απαιτώντας από τους ηθοποιούς μια εξαιρετική σωματική και συναισθηματική ετοιμότητα. Η διαδικασία αυτή μετατρέπει τη «σωματική μνήμη» σε εργαλείο αφήγησης, καθώς οι ηθοποιοί καλούνται να ενσαρκώσουν δύσκολες καταστάσεις και να μεταφέρουν την ενέργεια των κοινωνικών διεκδικήσεων επί σκηνής. Ο συγχρονισμός, η ακρίβεια και η «θερμοκρασία» της ερμηνείας δημιουργούν μια εμπειρία που αγγίζει τον θεατή σε ένα βαθύτερο, σχεδόν οργανικό επίπεδο, κάνοντας την κραυγή για δικαιοσύνη να ακουστεί πιο δυνατά από ποτέ.

Αυτό το μωσαϊκό αναφορών δίνει στην παράσταση έναν οικουμενικό χαρακτήρα, κάνοντας τον θεατή να συναισθανθεί ότι ο αγώνας για το δίκαιο είναι μια διαχρονική ανάγκη που δεν γνωρίζει πατρίδα. Αυτή η πολυεπίπεδη συνάντηση κειμένων και παραδόσεων λειτούργησε για τον Χάρη Θώμο ως ο πρωτογενής καταλύτης για τη δημιουργία ενός νέου, συμπεριληπτικού σκηνικού σύμπαντος. Η έμπνευσή του πυροδοτήθηκε από την ανάγκη να μεταφέρει τη διαχρονική αγωνία του Γκάτσου και των κλασικών δημιουργών στο «εδώ και τώρα», μετατρέποντας τη θεωρητική αναζήτηση της δικαιοσύνης σε μια ζωντανή, παλμόμενη πράξη.

Ο σκηνοθέτης, αντλώντας από τη μαγεία της Ανατολής και τη φιλοσοφική αυστηρότητα της Δύσης, συνέθεσε μια παράσταση όπου η δραματουργία της κίνησης γίνεται η γέφυρα ανάμεσα στον μύθο και τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Έτσι, η προσωπική του έμπνευση μετουσιώθηκε σε μια συλλογική εμπειρία, όπου κάθε στίχος και κάθε αρχέτυπο δεν αναπαρίσταται απλώς, αλλά «κατοικεί» μέσα στα σώματα των ηθοποιών, δίνοντας σάρκα και οστά στην αέναη πάλη του ανθρώπου να αλλάξει τον κόσμο.

Στο πλευρό του Χάρη Θώμου, η δημιουργική ομάδα DOT Ensemble λειτούργησε ως ένας οργανικός πυρήνας, όπου κάθε συντελεστής κλήθηκε να υπερβεί τα συμβατικά όρια της ειδικότητάς του. Υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες, οι ηθοποιοί, με προεξάρχοντα τον Δημήτρη Κρίκο, μυήθηκαν σε μια απαιτητική διαδικασία καλλιτεχνικής επιτέλεσης, όπου η προσωπική ερμηνεία έπρεπε να υποταχθεί στον απόλυτο συγχρονισμό και την ακρίβεια του συνόλου. Η μύηση αυτή δεν περιορίστηκε στην απλή αποστήθιση του λόγου, αλλά επεκτάθηκε στην καλλιέργεια ενός κοινού κώδικα επικοινωνίας και αισθητικής, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να διαχειρίζονται ταυτόχρονα τη σωματική κόπωση, τα ηχοτοπία και τη συναισθηματική ένταση. Μέσα από αυτή την κοινή τροχιά, η ομάδα μετατράπηκε σε έναν συλλογικό αφηγητή, ικανό να αποδώσει τη σύνθετη δραματουργία της Αμαλίας Κοντογιάννη ως μια ενιαία, παλλόμενη οντότητα επί σκηνής.

Έτσι, το στίγμα της ομάδας του Χάρη Θώμου χαρακτηρίζεται από μια σταθερή προσήλωση στο θέατρο της επιτέλεσης, όπου η καλλιτεχνική δημιουργία δεν εξαντλείται στην επιφάνεια των λέξεων, αλλά αναζητά την αλήθεια μέσα από την υπέρβαση των ορίων. Οι παραστάσεις τους ξεχωρίζουν για την αισθητική τους αρτιότητα και τον τρόπο που συνενώνουν τη σωματική πειθαρχία με το φιλοσοφικό βάθος, αποτελώντας μια ρηξικέλευθη πρόταση που ξεφεύγει από τις συμβατικές σκηνικές φόρμες.

Αυτή η ιδιαίτερη ταυτότητα καθιστά το έργο τους πόλο έλξης όχι μόνο για το μυημένο θεατρόφιλο κοινό, αλλά και για κάθε θεατή που αναζητά μια βιωματική εμπειρία υψηλής ενέργειας. Κατορθώνοντας να μεταβολίσουν κλασικές αναφορές σε σύγχρονα κοινωνικά σχόλια, η ομάδα καταθέτει έναν λόγο που είναι ταυτόχρονα ποιητικός και βαθιά παρεμβατικός, επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση της σκηνής με την πραγματικότητα.

Στην παράσταση, η σκηνοθεσία και η γραφιστική επιμέλεια ανήκουν στον Χάρη Θώμο, ενώ το κείμενο υπογράφει η Αμαλία Κοντογιάννη. Την επιμέλεια κίνησης ανέλαβε η Μαριάνθη Ψωματάκη, τη μουσική και τα ηχοτοπία ο Μάριος Αποστολακούλης, ενώ τη διδασκαλία παραδοσιακού τραγουδιού η Νατάσα Τσακηρίδου. Η σκηνογραφία σχεδιάστηκε από τον Δημήτρη Γεωργόπουλο, η ενδυματολογία από τη Νεφέλη Νικολαΐδη και οι φωτισμοί από την Αθηνά Μπανάβα. Βοηθοί σκηνοθέτη η Γιούλη Ευθυμίου και ο Δημήτρης Κρίκος, με τον Γιώργο Ματζάρη να έχει την ευθύνη για τις φωτογραφίες προώθησης και την επικοινωνία – δημόσιες σχέσεις η Μαρία Τότσκα. Τέλος, η παραγωγή είναι της DOT Ensemble ΑΜΚΕ, ενώ επί σκηνής εμφανίζονται οι Ελίνα Αντωνίου, Νεφέλη Γκίκογλου, Δημήτρης Κρίκος, Αριάδνη Κώστα, Γεωργία Ποντσουκτσή, Θάνος Πουμάκης, Θανάσης Τζιντζιός, Χριστίνα Χαλκιά και Ελένη Χριστοφή.

• Πρεμιέρα: Δευτέρα 27 Απριλίου στις 21:30.

• Χώρος: Θέατρο Αυλαία.

• Πρόγραμμα: Κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτησ τις 21:30. (έως 12/05)

• Προπώληση