Η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να υποδεχθεί το Artgate Project 2026, το διεθνές εικαστικό γεγονός που μεταμορφώνει το Λιμάνι σε ένα ζωντανό κύτταρο σύγχρονης δημιουργίας. Το Σάββατο 28 Μαρτίου, η ιστορική Αποθήκη Γ’ ανοίγει τις πύλες της για να φιλοξενήσει περισσότερους από 100 δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, σε μια διοργάνωση που παντρεύει την τέχνη με τον παλμό της σύγχρονης μουσικής.
Στο τιμόνι της επιμέλειας βρίσκεται η Ελένη Σιμώνη, μια δημιουργός με διεθνή διαδρομή από το Λονδίνο έως το Μιλάνο και τη Νέα Υόρκη, που καταφέρνει να ισορροπεί ανάμεσα στην ιδιότητα της εικαστικού και της curator. Με θητεία δίπλα σε εμβληματικές προσωπικότητες όπως ο David Sims και ενεργή παρουσία στο Δ.Σ. του MOMus, η Σιμώνη προσεγγίζει το Artgate όχι απλώς ως μια έκθεση, αλλά ως μια «πύλη» μετάβασης από το οικείο στο πειραματικό.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, η Ελένη Σιμώνη αποκαλύπτει το σκεπτικό πίσω από την επιλογή της Αποθήκης Γ’, τη δυσκολία της επιμέλειας 100 διαφορετικών καλλιτεχνικών φωνών και τον τρόπο με τον οποίο η προσωπική της εμπειρία ως καλλιτέχνις την βοηθά να αφουγκράζεται τις ανάγκες των δημιουργών του σήμερα. Όπως σημειώνει και η ίδια, το Artgate 2026 φιλοδοξεί να είναι ένας σταθμός που αφήνει πίσω του την παρελθοντολαγνεία, προσφέροντας στο κοινό μια αυθεντική, βιωματική εμπειρία που ξεπερνά τα όρια της απλής θέασης.
Συνέντευξη στον Γιάννη Τσιρόγλου για την Κουλτουρόσουπα
-Το Artgate Project αυτοπροσδιορίζεται ως μια «πύλη». Ποια είναι η συμβολική σημασία αυτής της πύλης για τη Θεσσαλονίκη και πώς επιδιώκετε να επηρεάσει τη σχέση του κοινού με τη σύγχρονη τέχνη;
Το Artgate Project αυτοπροσδιορίζεται ως μια «πύλη» γιατί φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πέρασμα προς μια νέα σελίδα για τη σύγχρονη τέχνη στη Θεσσαλονίκη. Η πύλη συμβολίζει το άνοιγμα του μυαλού, την είσοδο στο καινούριο και την απομάκρυνση από τις στενές δομές και τις κλειστές «κλίκες» που συχνά χαρακτηρίζουν το τοπικό καλλιτεχνικό τοπίο.
Μέσα από το Artgate επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε ένα σημείο συνάντησης για νέες φωνές και φρέσκες ιδέες, φέρνοντας στη Θεσσαλονίκη νέους καλλιτέχνες και νέο δημιουργικό αίμα, αλλά και επανασυστήνοντας παλαιότερους καλλιτέχνες μέσα από διαφορετικές, πιο σύγχρονες προσεγγίσεις.
Η «πύλη» λειτουργεί έτσι ως μετάβαση: από το κλειστό στο ανοιχτό, από το οικείο στο πειραματικό, από την απόσταση στην εγγύτητα. Στόχος μας είναι να φέρουμε το κοινό πιο κοντά στη ζωντανή σύγχρονη τέχνη, να δημιουργήσουμε εμπειρίες που προκαλούν διάλογο και να ενθαρρύνουμε μια πιο ενεργή σχέση της πόλης με την καλλιτεχνική δημιουργία του σήμερα.
-Ο βιομηχανικός χώρος του Λιμανιού έχει μια ιδιαίτερη ενέργεια. Με ποιο σκεπτικό επιλέχθηκε η Αποθήκη Γ’ και πώς ο χώρος αυτός αλληλεπιδρά με τα έργα των 100 και πλέον δημιουργών;
Προέκυψε τόσο από την εμπειρία της περσινής διοργάνωσης όσο και από τον συμβολισμό του ίδιου του χώρου. Πέρυσι το Artgate πραγματοποιήθηκε στο Labattoir, όπου είδαμε πόσο θερμά αγκάλιασε ο κόσμος το project. Φέτος θέλαμε να βρεθούμε ακόμη πιο κοντά στο κέντρο της πόλης, ώστε να γίνει ακόμη πιο προσβάσιμο και ανοιχτό στο κοινό.
Ταυτόχρονα μας άγγιξε η ίδια η ταυτότητα του λιμανιού: ένα σημείο που ιστορικά λειτουργεί ως πύλη της Θεσσαλονίκης προς τον κόσμο. Αυτή η ιδέα της «πύλης» συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία του Artgate, γι’ αυτό και θέλαμε να βρισκόμαστε κυριολεκτικά σε έναν τέτοιο χώρο.
Ο βιομηχανικός χαρακτήρας της Αποθήκης Γ’, σε συνδυασμό με τη θέση της πάνω στη θάλασσα, δημιουργεί ένα ιδιαίτερο περιβάλλον που ενεργοποιεί τη φαντασία. Ο ανοιχτός, ωμός χώρος επιτρέπει στα έργα των περισσότερων από 100 δημιουργών να συνυπάρχουν δυναμικά, δημιουργώντας έναν ζωντανό διάλογο ανάμεσα στα έργα, στους καλλιτέχνες και στο κοινό. Έτσι ο ίδιος ο χώρος γίνεται μέρος της εμπειρίας και συμβάλλει στο να ονειρευτούμε νέους τρόπους παρουσίασης και συνάντησης με τη σύγχρονη τέχνη.
-Με πάνω από 100 συμμετέχοντες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στην επιμέλεια ώστε να διασφαλιστεί μια οργανική συνοχή ανάμεσα σε τόσες διαφορετικές καλλιτεχνικές φωνές;
Η μεγαλύτερη πρόκληση στην επιμέλεια ήταν η διαδικασία επιλογής και η δημιουργία μιας ουσιαστικής συνοχής ανάμεσα σε τόσο διαφορετικές καλλιτεχνικές φωνές. Μετά από ένα εξαιρετικά δυναμικό open call, δεχθήκαμε αιτήσεις από καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, με αποτέλεσμα η διαδικασία επιλογής να είναι ιδιαίτερα απαιτητική — κυρίως γιατί, παρότι λάβαμε πολλές πολύ δυνατές προτάσεις, δεν ήταν δυνατόν να συμπεριληφθούν όλες.
Η επιλογή έγινε με μεγάλη προσοχή και με ένα σαφές επιμελητικό όραμα: να διαμορφωθεί ένα σύνολο που να διατηρεί ένα υψηλό αισθητικό επίπεδο, αλλά ταυτόχρονα να κουβαλά και ένα ουσιαστικό κοινωνικό υπόβαθρο. Φέτος θέλαμε να υπάρχει έντονη διαφορετικότητα, αλλά και μια οργανική συνοχή που να συγκινεί πραγματικά τον θεατή.
Πιστεύω πολύ στους καλλιτέχνες που συμμετέχουν και στη δυναμική της ομάδας που δημιουργήθηκε. Μου αρέσει πάντα να φέρνω σε επαφή το μη αναμενόμενο: να συναντιούνται καλλιτέχνες, ιδέες και προσεγγίσεις που ίσως να μην διασταυρώνονταν σε άλλο πλαίσιο. Εκεί ακριβώς γεννιούνται οι πιο ενδιαφέρουσες συνδέσεις — και ελπίζω ότι αυτό είναι κάτι που θα νιώσει και το κοινό.
-Η διοργάνωση παντρεύει τα εικαστικά με DJ sets και live performances. Πιστεύετε ότι η μουσική λειτουργεί ως «γέφυρα» για να γίνει η τέχνη πιο προσιτή σε ένα νεανικότερο ή λιγότερο εξοικειωμένο κοινό;
Όχι τόσο επειδή θεωρούμε ότι η μουσική είναι απαραίτητα μια «γέφυρα» για να γίνει η τέχνη πιο προσιτή — αυτή είναι ίσως μια λίγο στερεοτυπική αντίληψη σήμερα. Για εμάς το ζητούμενο είναι κυρίως η δημιουργία μιας συνολικής εμπειρίας. Θέλουμε να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι μπορούν να έρθουν σε επαφή με κάτι διαφορετικό, να γνωρίσουν τα όνειρα και το ταλέντο δημιουργών από την Ελλάδα και το εξωτερικό και να βιώσουν τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία με έναν πιο άμεσο τρόπο.
Παράλληλα, όλοι όσοι συμμετέχουν — τόσο στη μουσική όσο και στα εικαστικά — είναι πολύ προσεκτικά επιλεγμένοι. Η παρουσία τους στο Artgate είναι αποτέλεσμα επιμέλειας και πίστης στο ότι ο καθένας τους έχει κάτι ουσιαστικό να πει για το σήμερα.
Το Artgate το ονειρευόμαστε ως έναν σταθμό που αφήνει πίσω την παρελθοντολαγνεία και ανοίγει μια νέα σελίδα για τις τέχνες, αντιμετωπίζοντάς τες ως μια ζωντανή κοινωνική πράξη. Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαφορετικές μορφές τέχνης — από τα εικαστικά μέχρι τη μουσική και το performance — δεν λειτουργούν ξεχωριστά, αλλά συνομιλούν μεταξύ τους και δημιουργούν ένα ενιαίο, ζωντανό πεδίο εμπειρίας για το κοινό.
.jpg)
-Βρισκόμαστε πλέον στη δεύτερη χρονιά. Ποιες είναι οι σημαντικότερες διαφορές ή «κατακτήσεις» του Artgate Project 2026 σε σχέση με την περσινή πρώτη διοργάνωση;
Η σημαντικότερη κατάκτηση είναι ότι έχει αρχίσει να διαμορφώνεται μια πραγματική κοινότητα γύρω από το project. Η περσινή διοργάνωση μας έδειξε ξεκάθαρα ότι υπάρχει μια βαθιά ανάγκη και δίψα για σύγχρονη τέχνη στη Θεσσαλονίκη, και ήταν ιδιαίτερα συγκινητικό να δούμε πόσο έντονα το αγκάλιασε ο κόσμος.
Αυτή η ανταπόκριση μάς έδωσε ακόμη μεγαλύτερη ώθηση να εξελίξουμε το project. Φέτος επιστρέφουμε με μια πιο ισχυρή ομάδα, με μεγαλύτερη εμπειρία και με ακόμη πιο ξεκάθαρο όραμα για το τι θέλουμε να δημιουργήσουμε. Κρατήσαμε την ενέργεια και την αυθεντικότητα της πρώτης χρονιάς, αλλά προχωρήσαμε ένα βήμα παραπέρα σε επίπεδο επιμέλειας, συνεργασιών και συνολικής εμπειρίας.
Το Artgate 2026 είναι μια φυσική εξέλιξη αυτού που ξεκίνησε πέρυσι: πιο ώριμο, πιο δυναμικό και με ακόμη μεγαλύτερη φιλοδοξία να φέρει τη σύγχρονη τέχνη στο κέντρο της ζωής της πόλης. Πιστεύουμε ότι η φετινή διοργάνωση θα αποτελέσει μια εμπειρία που θα μείνει έντονα στη μνήμη όσων την ζήσουν.
-Με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή των καλλιτεχνών; Υπάρχει κάποια κοινή θεματική γραμμή που ενώνει τα έργα ή ο στόχος ήταν η απόλυτη πολυφωνία;
Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στο Artgate είναι ιδιαίτερα ξεχωριστές φωνές. Μέσα από το open call λάβαμε αιτήσεις και έργα από εξαιρετικούς δημιουργούς από όλο τον κόσμο, γεγονός που έκανε τη διαδικασία επιλογής ιδιαίτερα απαιτητική αλλά και πολύ εμπνευστική.
Το βασικό μας κριτήριο ήταν να αγκαλιάσουμε έργα που είναι τόσο αισθητικά δυνατά όσο και κοινωνικά ώριμα. Μας ενδιέφερε μια τέχνη που μιλάει πραγματικά για το σήμερα, που έχει κοινωνικό παλμό και δεν λειτουργεί απλώς ως διακοσμητικό αντικείμενο — αλλά ούτε και ως μια καλή αντιγραφή του οράματος κάποιου άλλου. Αναζητήσαμε καλλιτεχνικές φωνές με αυθεντικότητα, που προσφέρουν καινοτομία και δημιουργούν την αίσθηση ενός πιθανού νέου ρεύματος στο παρόν, κάτι που συχνά συζητείται ότι λείπει από τη σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή.
Δεν υπήρχε μια αυστηρή θεματική γραμμή — αντίθετα, επιδιώξαμε μια έντονη πολυφωνία. Ωστόσο, η συνοχή προκύπτει από την ουσία των έργων και από την κοινή τους διάθεση να συνομιλήσουν με την εποχή μας.
Στο Artgate, ως συνιδρύτρια και επιμελήτρια, προσπαθώ να δίνω προτεραιότητα στην ουσία και στη δύναμη της καλλιτεχνικής πρότασης, στηρίζοντας δημιουργούς στους οποίους πραγματικά πιστεύω. Ένα από τα σημαντικά στοιχεία του project είναι ακριβώς αυτή η ελευθερία επιλογής: να δημιουργείται ένας χώρος όπου η τέχνη μπορεί να παρουσιαστεί χωρίς συμβιβασμούς και χωρίς να υπακούει σε εξωτερικές πιέσεις.
-Το Artgate Project έχει έντονη εξωστρέφεια. Πόσο έτοιμη είναι η πόλη να καθιερωθεί ως ένας διεθνής σταθμός για τη σύγχρονη τέχνη μέσα από τέτοιες ιδιωτικές πρωτοβουλίες;
Μέσα από την εμπειρία μου στο εξωτερικό έχω δει πώς πόλεις μπορούν να εξελιχθούν σε πραγματικούς κόμβους για τη σύγχρονη τέχνη όταν υπάρχουν πρωτοβουλίες που ανοίγουν τον διάλογο προς τα έξω και δημιουργούν χώρους συνάντησης για καλλιτέχνες, ιδέες και κοινό. Αυτές οι πόλεις δεν χτίζονται μόνο μέσα από θεσμούς, αλλά και μέσα από ανεξάρτητες πρωτοβουλίες που τολμούν να προτείνουν κάτι νέο.
Πιστεύω πολύ στη Θεσσαλονίκη — στην ενέργεια που έχει, στο δημιουργικό της δυναμικό και στους ανθρώπους που θέλουν πραγματικά να δουν την πόλη να εξελίσσεται πολιτιστικά. Υπάρχει μια ζωντανή σκηνή και μια αυθεντικότητα που μπορεί να την κάνει πολύ ενδιαφέρουσα διεθνώς.
Για να μπορέσουν όμως να αναπτυχθούν και να καθιερωθούν τέτοιου είδους projects χρειάζεται συλλογική προσπάθεια, συνεργασία και πίστη σε ένα κοινό όραμα. Όταν άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους ενώνονται για να δημιουργήσουν κάτι με ουσία, τότε μια πόλη μπορεί πραγματικά να εξελιχθεί σε έναν σημαντικό διεθνή σταθμό για τη σύγχρονη τέχνη. Σε αυτό το πλαίσιο, το Artgate είναι μια προσπάθεια να συμβάλουμε ενεργά σε αυτή τη δυναμική.
-Πέρα από τη θέαση των έργων, τι είδους «βίωμα» θέλετε να πάρει μαζί του ο επισκέπτης φεύγοντας από την Αποθήκη Γ’ το βράδυ της 28ης Μαρτίου;
Να φύγει με την αίσθηση ότι έζησε κάτι ζωντανό και αυθεντικό. Όχι απλώς μια έκθεση, αλλά μια εμπειρία όπου η τέχνη, η μουσική, ο χώρος και οι άνθρωποι δημιουργούν μια ιδιαίτερη ενέργεια και έναν πραγματικό χώρο συνάντησης.
Στόχος μας είναι να έρθει σε επαφή με νέες ιδέες και καλλιτεχνικές φωνές από την Ελλάδα και τον κόσμο, αλλά και να νιώσει ότι η τέχνη μπορεί να δημιουργήσει απρόσμενες συνδέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Πέρυσι, για παράδειγμα, άκουσα μια υπέροχη ιστορία αγάπης που γεννήθηκε ανάμεσα σε δύο ανθρώπους μέσα από τα έργα που είχα τοποθετήσει στον χώρο — δύο ανθρώπους που είχα την τύχη να γνωρίσω με αφορμή την έκθεση.
Τέτοιου είδους ιστορίες με κάνουν να νιώθω πραγματικά ζεστά και μου θυμίζουν γιατί έχει αξία να δημιουργούμε τέτοιες πλατφόρμες. Αν ο κόσμος φύγει από το Artgate με λίγη περισσότερη έμπνευση, με νέες σκέψεις ή ακόμη και με νέες ανθρώπινες συνδέσεις, τότε για εμάς αυτή είναι η πιο ουσιαστική επιτυχία.
-Πώς η δική σας ιδιότητα ως εικαστικός επηρεάζει τον τρόπο που προσεγγίζετε την επιμέλεια μιας έκθεσης τέτοιας κλίμακας; Σας βοηθά να κατανοήσετε καλύτερα τις ανάγκες των δημιουργών;
Η ιδιότητά μου ως εικαστικός επηρεάζει βαθιά τον τρόπο που προσεγγίζω την επιμέλεια. Τόσο ως καλλιτέχνις όσο και ως επιμελήτρια, ο βασικός μου στόχος είναι η ανάδειξη της ζωής και η πιο ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων — μεταξύ τους αλλά και με ό,τι τους περιβάλλει. Θεωρώ τους καλλιτέχνες όντα συγκινητικά, σημαντικά, δυναμικά και σχεδόν μαγικά. Μου αρέσει να τους εκπροσωπώ όπου μπορώ, να τους αναδεικνύω και να αγωνίζομαι για να βρίσκουν χώρο να εκφραστούν.
Η ταυτότητά μου ως καλλιτέχνις — που τη θεωρώ την πρώτη μου ιδιότητα, γιατί είναι ο βασικός μου τρόπος σκέψης και ύπαρξης — με βοηθά να κατανοώ βαθύτερα τις ανάγκες των δημιουργών. Τα τελευταία χρόνια έχω έρθει σε πολύ στενή επαφή με την καλλιτεχνική κοινότητα της Θεσσαλονίκης και με το κοινό της, και μπορώ να πω με χαρά ότι νιώθω πως έχω βρει το «species» μου, τους ανθρώπους μου.
Ως άνθρωπος νιώθω ευλογημένη που μπορώ να εκφράζομαι μέσα από την τέχνη, αλλά η πορεία μου με έκανε επίσης να χρειαστεί να υψώσω τη φωνή μου για να ακουστώ — ως γυναίκα, ως κόρη, ως επαγγελματίας, ως άνθρωπος που έχει βιώσει τον καρκίνο, ως ξένη σε μια άλλη χώρα, ως μητέρα. Όλες αυτές οι εμπειρίες με κάνουν να προσεγγίζω τους καλλιτέχνες με μεγαλύτερη κατανόηση και ευθύνη.
Νιώθω πολύ τυχερή που καλλιτέχνες μου εμπιστεύονται τη δουλειά τους και ελπίζω πάντα να μπορώ να ανοίγω δρόμους και νέα κεφάλαια για όλους μας. Κάποτε με ρώτησαν αν νιώθω ανταγωνισμό απέναντι σε άλλους καλλιτέχνες, και η ειλικρινής μου απάντηση είναι πως όταν η τέχνη είναι τρόπος ζωής, αυτό δεν υπάρχει — πέρα ίσως από κάποιες στιγμές ανθρώπινης ανασφάλειας. Η τέχνη είναι ένας συλλογικός σκοπός για τον οποίο εργαζόμαστε όλοι καθημερινά.
-Πού οραματίζεστε να φτάσει το Artgate Project τα επόμενα χρόνια; Υπάρχουν σκέψεις για επέκταση σε άλλους χώρους ή ακόμα και σε άλλες πόλεις;
Να εξελίσσεται κάθε χρόνο, παραμένοντας πάντα πιστό στην ουσία του: να ανοίγει χώρο για νέες καλλιτεχνικές φωνές και να δημιουργεί δυνατές συναντήσεις ανάμεσα σε καλλιτέχνες, ιδέες και κοινό.
Μας ενδιαφέρει να συνεχίσει να μεγαλώνει οργανικά, να δημιουργεί διεθνείς διαλόγους και να ενισχύει τη σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τη σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή. Φυσικά υπάρχουν σκέψεις για μελλοντικές συνεργασίες, νέους χώρους και πιθανές επεκτάσεις, ακόμη και πέρα από την πόλη.
Ωστόσο, για εμάς το πιο σημαντικό είναι να διατηρείται η αυθεντικότητα και η ενέργεια του project. Αν το Artgate συνεχίσει να δημιουργεί ουσιαστικές εμπειρίες για καλλιτέχνες και κοινό, τότε πιστεύω ότι θα βρει φυσικά τον δρόμο του και σε νέα κεφάλαια τα επόμενα χρόνια.
Πληροφορίες για το Artgate Project εδώ
