Σε μια περίοδο που οι θεατρικές παραγωγές πληθαίνουν, αλλά το καλλιτεχνικό βάθος συχνά θυσιάζεται στον βωμό της ταχύτητας και του χαμηλού κόστους, η σπουδαία ηθοποιός και δασκάλα Μαίρη Ραζή προχωρά σε μια δημόσια παρέμβαση-καταπέλτη. Με ένα κείμενο που αναλύει τη συστηματική υποβάθμιση του σκηνογράφου, η Ραζή θέτει τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων: η τέχνη του χώρου αντιμετωπίζεται πλέον ως «πολυτέλεια» και ο δημιουργός ως ένας απλός «τεχνικός».
Ο σκηνογράφος δεν είναι διακοσμητής
Η Μαίρη Ραζή ξεκαθαρίζει από την αρχή ότι η σκηνογραφία είναι η υλική μορφή της δραματουργίας. Δεν πρόκειται για το «ντύσιμο» μιας σκηνής, αλλά για τη διαδικασία που ορίζει την αναπνοή του ηθοποιού και την ανάγνωση του θεατή.
«Όταν κόβεις τη σκηνογραφία, κόβεις σκέψη», τονίζει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η απομάκρυνση του σκηνογράφου από τον δημιουργικό πυρήνα φτωχαίνει αισθητικά το αποτέλεσμα και μετατρέπει την τέχνη σε προϊόν «fast food».
Η «οικονομία» ως πρόσχημα για τον εντυπωσιασμό
Στο κείμενό της, η καλλιτέχνιδα αποδομεί το μόνιμο επιχείρημα της έλλειψης πόρων. Υποστηρίζει ότι χρήματα βρίσκονται συχνά για «ονόματα χωρίς περιεχόμενο» ή για πρόσκαιρο εντυπωσιασμό, αλλά ο σκηνογράφος «κόβεται» γιατί η δουλειά του απαιτεί κάτι που το σύστημα πλέον αποφεύγει: χρόνο, διάλογο και έρευνα.
Μια βαθιά πολιτική τοποθέτηση
Η παρέμβαση της Μαίρης Ραζή δεν είναι μια συνδικαλιστική αναφορά, αλλά μια βαθιά πολιτική στάση.
-
Η απαξίωση ως έλεγχος: Ο σκηνογράφος που αμφισβητεί και αναλύει θεωρείται «δύσκολος συνεργάτης».
-
Θέατρο χωρίς σώμα: Ένα θέατρο που φοβάται τον χώρο και τον αντιμετωπίζει ως ουδέτερο φόντο, καταλήγει να είναι ένα θέατρο φοβικό και χωρίς μνήμη.
Το μήνυμα της Μαίρης Ραζή
Η ηθοποιός κλείνει με μια προειδοποίηση που αφορά όλο τον καλλιτεχνικό κόσμο: Η σιωπή απέναντι σε αυτή την υποβάθμιση ισοδυναμεί με συνενοχή. Αν θέλουμε πολιτισμό με ρίσκο και άποψη, ο σκηνογράφος πρέπει να επιστρέψει εκεί που ανήκει: στη θέση του συν-δημιουργού από την πρώτη στιγμή της σύλληψης ενός έργου.
Ποια είναι η Μαίρη Ραζή
Η Μαίρη Ραζή είναι μια από τις πιο σεβαστές προσωπικότητες του ελληνικού θεάτρου. Ιδρύτρια του Θεάτρου και της Σχολής «Πρόβα», έχει υπηρετήσει με συνέπεια το ρεπερτόριο, ενώ η δράση της στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών και η ενασχόλησή της με τα κοινά (ως δημοτική σύμβουλος και ενεργός πολίτης) δείχνουν έναν άνθρωπο που αντιλαμβάνεται την τέχνη ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής εξέλιξης. Η πρόσφατη τοποθέτησή της έρχεται να επιβεβαιώσει τον ρόλο της ως μια φωνή που δεν εφησυχάζει.
Tags: #Kulturosupa #MairiRazi #Scenography #GreekTheatre #CulturePolitics #TheatreOpinion #StageDesign #ArtCritique
