Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου), ο Σύνδεσμος Ελλήνων Φινλανδίας, το Ευρωπαϊκό Σχολείο και η Ελληνική Πρεσβεία στο Ελσίνκι διοργάνωσαν ένα διήμερο λόγου και μουσικής, αφιερωμένο στην άσβεστη φλόγα του Έλληνος Λόγου που με ιερό του όχημα την Ελληνική Γλώσσα, επιμένει μέσα στο διάβα των χιλιετηρίδων να φωτίζει και να διδάσκει στον άνθρωπο την συμπαντική Σοφία. Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της η Ελληνίδα Πρέσβειρα στη Φινλανδία, κ. Ναταλίας Μ. Καραγεώργου.
Ο τίτλος της εκδήλωσης ήταν «Ὅλοι μιλᾶμε Ἑλληνικὰ καὶ τὸ γιορτάζουμε!«We all speak Greek and we celebrate it!»
Η Πηγή Λυκούδη, διεθνώς αναγνωρισμένη Ελληνίδα συνθέτις παρουσίασε μια πρωτότυπη μουσική προσέγγιση παρουσιάζοντας αποσπάσματα του Σωκρατικού λόγου, μελοποιημένα για πρώτη φορά παγκοσμίως εκτελεσμένα με Αρχαία Ελληνικά όργανα (κίθαρις, Απολλώνεια λύρα … ). Η Πηγή Λυκούδη «ακούει» τις Ελληνικές λέξεις να της μιλούν με νότες και κάνει το λόγο του Σωκράτη μελωδία, αφήνοντας την σφραγίδα του στην καρδιά μας. Η Μουσική εδώ, δεν λειτουργεί ως συνοδός του Λόγου, αλλά ως ισότιμος συνομιλητής του.Εκτός από τα μελοποιημένα ρητά του Σωκράτη, η Μαρία Μαραγκού αποσυμβόλισε στίχους του Γιώργου Σεφέρη, του Οδυσσέα Ελύτη , του Νίκου Γκάτσου και του Νικηφόρου Βρεττάκου και θα αναδείξει την διαχρονικότητα της Ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης, από την αρχαία ποίηση μέχρι και την σύγχρονη. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με αγαπημένα τραγούδια σημαντικών Ελλήνων συνθετών και ποιητών.Στο πιάνο η συνθέτις Πηγή Λυκούδη, ενώ τα τραγούδια ερμήνευσε ο εξαιρετικός τενόρος Μάριος Μανιατόπουλος, που εκτός από φωνή, δίνει ψυχή και αύρα αιθερική στο βάθος και τη διαχρονικότητα του αρχαίου Λόγου.
Συνέντευξη της συνθέτριας Πηγής Λυκούδη στην Ελπίδα Παπαδανιήλ για την Κουλτουρόσουπα
- Τι σημαίνει για εσάς η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, όχι μόνο ως δημιουργό αλλά και ως φορέα πολιτισμικής μνήμης;
Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, η οποία καθιερώθηκε το Νοέμβριου του 2025 από την UNESCO, και εορτάστηκε για πρώτη φορά εφέτος στις 9 Φεβρουάριου 2026, ημέρα θανάτου του Εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού, για μένα δεν είναι μια τυπική επέτειος, αλλά μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η γλώσσα αποτελεί βαθύ φορέα μνήμης, ρυθμού και ταυτότητας στοιχεία άρρηκτα δεμένα με τη μουσική δημιουργία.
Ως συνθέτης, τη βιώνω σαν μια αόρατη παρτιτούρα που κουβαλά αιώνες σκέψης και ήχου, μια πηγή έμπνευσης όπου ο λόγος γίνεται μελωδία και η παράδοση μεταμορφώνεται σε σύγχρονη καλλιτεχνική πράξη, κρατώντας ανοιχτό τον διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν
- Στο έργο σας «ακούτε» τις ελληνικές λέξεις να μιλούν με νότες. Πώς βιώνετε τη γλώσσα ως ηχητικό σώμα;
Για μένα η Ελληνική γλώσσα είναι ένα ζωντανό ηχητικό σώμα, με δικό της ρυθμό, ανάσα και μουσικότητα που προηγείται ακόμη και της σύνθεσης. Κάθε λέξη κουβαλά χρώμα, παλμό και εσωτερική μελωδία· όταν τη μελοποιώ δεν την «ντύνω» απλώς με νότες, αλλά αφουγκράζομαι τον φυσικό της τονισμό και αφήνω τη μουσική να γεννηθεί από τον ίδιο τον λόγο, ώστε η ένωση φωνής και ήχου να γίνεται οργανικά και αληθινά.
- Πιστεύετε ότι η αρχαία ελληνική γλώσσα διατηρεί μια φυσική μουσικότητα που μπορεί ακόμη να συγκινεί το σύγχρονο κοινό;
Πιστεύω πως η Αρχαία Ελληνική γλώσσα φέρει έναν μοναδικό εσωτερικό κραδασμό, μια δόνηση ρυθμού, ήχου και νοήματος που διαπερνά τον χρόνο και αγγίζει άμεσα την ανθρώπινη ψυχή. Ως συνθέτης τη νιώθω σαν ζωντανή ηχητική ενέργεια, όπου η προσωδία και η φωνητική της καθαρότητα γεννούν φυσικά μουσικές κινήσεις, επιτρέποντας ακόμη και στο σύγχρονο κοινό να βιώνει μια βαθιά, σχεδόν σωματική συγκίνηση πέρα από την κατανόηση των λέξεων.
- Με τη μελοποίηση του Σωκρατικού λόγου, τι νέο επίπεδο επικοινωνίας ανοίγεται ανάμεσα στη γλώσσα και τον ακροατή; Τι μπορεί να προσφέρει ο Σωκρατικός λόγος στον σύγχρονο άνθρωπο;
Πιστεύω βαθιά πως με τη μελοποίηση του Σωκρατικού λόγου ο ακροατής έρχεται πιο κοντά στα συγκλονιστικά νοήματα των αποφθεγμάτων και τα βιώνει όχι μόνο ως νόημα αλλά και ως συναίσθημα. Προσφέρει στον σύγχρονο άνθρωπο μια αίσθηση αυτογνωσίας, στοχασμού και σύνδεσης με τις διαχρονικές αξίες της Ελληνικής φιλοσοφίας.
- Θεωρείτε ότι η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα επανασύνδεσης των νέων με την ελληνική γλώσσα;
Βεβαίως και μπορεί. Γι’ αυτό, ένας βασικός πυλώνας της δημιουργίας μου είναι να φέρω τον λόγο των ποιητών μας, μαζί με τα νοήματα και τις αξίες που κουβαλά, μέσα στα σχολεία, μέσα από τη μορφή της μελοποιημένης ποίησης. Προσπαθώ σταθερά προς αυτή την κατεύθυνση, όμως ο δρόμος δεν είναι εύκολος, γιατί συχνά όσοι αποφασίζουν δεν επιθυμούν μια αληθινή αφύπνιση μέσω του θησαυρού της γλώσσας μας. Παρ’ όλα αυτά συνεχίζω, γιατί το θεωρώ έργο υψίστης σημασίας. Κάθε φορά που το μοιράζομαι με νέα παιδιά, νιώθω τον ενθουσιασμό τους και τη βαθιά ανάγκη τους να αγγίξουν τον λόγο και τη μουσική, επιτρέποντας τους να δώσουν νόημα στην ζωή τους!
- Σε μια εποχή ψηφιακής ταχύτητας, τι μπορεί να μας διδάξει ο ρυθμός και η αρμονία του αρχαίου λόγου;
Ο ρυθμός και η αρμονία του αρχαίου λόγου μας διδάσκουν να ακούμε με προσοχή, να αισθανόμαστε το βάθος των λέξεων και να συνδέουμε το νόημα με τη σιωπή ανάμεσα στις φράσεις. Για εμένα σε αυτή την σιωπή, βρίσκεται όλη η ΟΥΣΙΑ, της Αλήθειας! Κάθε στιγμή, όπως και κάθε νότα, έχει τη δική της βαρύτητα.
.JPG)
- Πώς αντιμετωπίζει το διεθνές κοινό την Ελληνική γλώσσα όταν αυτή παρουσιάζεται μέσα από τη μουσική;
Πρόσφατα στο Ελσίνκι, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου), παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά παγκοσμίως αποφθέγματα του Σωκρατικού Λόγου στον μαγευτικό χώρο της Temppeliaukio Church, τα οποία μελοποίησα, από το εξαιρετικό βιβλίο ΚΡΑΤΥΛΟΣ-Ο ΔΙΑΣΥΜΠΑΝΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ της Μαρίας Μαραγκού, με σκοπό να αναδειχθεί η μουσική διάσταση του λόγου. Τα αποφθέγματα ανέλυσε η συγγραφέας και βαθειά μελετήτρια της Ελληνικής γλώσσας Μαρία Μαραγκού και ερμήνευσε ο εξαιρετικός τενόρος Μάριος Μανιατόπουλος.
Το κοινό, Έλληνες της Φινλανδίας αλλά και Φινλανδοί που μιλούσαν ελληνικά, συμμετείχε με ενθουσιασμό, βιώνοντας την Ελληνική γλώσσα ως ζωντανή και άμεσα συγκινησιακή εμπειρία μέσα από τη μουσική.
Πιστεύω ακράδαντα πως η μουσική λειτουργεί ως γέφυρα: μεταφέρει το βάθος, τον ρυθμό και την αρμονία των λέξεων και επιτρέπει στο κοινό να νιώσει την ουσία της ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης και ποίησης, δημιουργώντας μια αίσθηση αμεσότητας και μυσταγωγίας που ξεπερνά τα όρια της γλωσσικής κατανόησης.
- Πιστεύετε ότι η ελληνική γλώσσα παραμένει μια «παγκόσμια γλώσσα σκέψης»;
Ο των Ελλήνων Λόγος είναι, χωρίς υπερβολή, ένας διασυμπαντικός κώδικας της Αλήθειας με θεία καταγωγή, μία πηγή από την οποία αντλούν τις περισσότερες λέξεις τους όλες οι Ευρωπαϊκές γλώσσες και η οποία παρέχει τις ορολογίες αλλά και τα ονόματα όλων των επιστημών.
Για αυτά του τα χαρακτηριστικά αλλά και για την αδιάλειπτη συνέχεια για 45 αιώνες, καθιστώντας την Ελληνική γλώσσα την μόνη γλώσσα παγκοσμίως που συνεχίζει ακόμα να ομιλείται και να γράφεται, αποφασίστηκε από την UNESCO η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας.
.png)
Μέσα από τον λόγο τους αποκαλύπτεται το βάθος, η μουσικότητα και η φιλοσοφία της Ελληνικής γλώσσας· μια γλώσσα που δεν περιορίζεται στην έκφραση, αλλά γίνεται τρόπος σκέψης, μνήμη και βίωμα.Είναι χώρος ελευθερίας, στοχασμού και ανθρωπιάς.
- Είναι αυτό το έργο η αρχή ενός ευρύτερου κύκλου μελοποιημένου φιλοσοφικού λόγου;
Πιθανότατα ναι. Ωστόσο, θα αφήσω τα βήματά μου να καθοδηγηθούν από μια ειλικρινή ώθηση μέσα μου, όπως κάνω πάντα. Όταν την νιώσω αυτή την στιγμή, η συνέχεια θα αναδυθεί φυσικά. Χωρίς βιασύνη… Αφήνω τη μουσική και τον λόγο να μου δείξουν τον δρόμο!
- Αν ο Σωκράτης μιλούσε σήμερα, ποια λέξη της ελληνικής γλώσσας θα θέλατε να ακουστεί πρώτη ως μελωδία;
Η λέξη «σοφία». Μια λέξη που συνοψίζει τον στοχασμό, το βάθος και τη διαχρονική αναζήτηση της αλήθειας.Μια έννοια που, αν μέσα από αυτήν δούμε το σύντομο πέρασμά μας από εδώ θα φωτίσει την πορεία μας και όλα θα εναρμονιστούν με φως, αγάπη και εσωτερική γαλήνη!Εύχομαι μέσα από την καρδιά μου κάποια στιγμή ως ανθρωπότητα να το ΚΑΤΑΦΕΡΟΥΜΕ!
Ευχαριστώ!!
