Για τη συνολική προσφορά της στον ελληνικό πολιτισμό τιμήθηκε η ξεχωριστή Ελληνίδα δημιουργός Βουβούλα Σκούρα με τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο, την Παρασκευή 13 Μαρτίου, στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Η σκηνοθέτρια παρέλαβε το βραβείο σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Παύλος Ζάννας, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει τη μικρού μήκους βίντεο-εγκατάσταση Νίκη Μαραγκού: Επιφάνειες νερού (2012) και σε πρώτη προβολή την πιο πρόσφατη ταινία της Βουβούλας Σκούρα με τίτλο UTOPIA. Η ποιητική των συνόρων: Βερολίνο – Λευκωσία (2025).
Το βραβείο απένειμε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος μίλησε με θερμά λόγια για το έργο και την πολύτιμη συμβολή της Βουβούλας Σκούρα στον κινηματογράφο και στον πολιτισμό: «Η εποχή μας είναι μια εποχή θολή: ζούμε σε έναν συνεχή θόρυβο, και δυστυχώς αυτό μεταφέρεται και στον κινηματογράφο. Κι όμως, μέσα σ’ αυτόν τον θόρυβο υπάρχουν κάποιοι δημιουργοί που πολιτεύονται –και δεν χρησιμοποιώ τυχαία αυτό το ρήμα, διότι η τέχνη είναι πρωτίστως μια υπόθεση της πόλης, της πολιτείας, μια υπόθεση πολιτική–, που πολιτεύονται με τη σιωπή, που ξέρουν να παίρνουν το ασήμαντο και να το κάνουν σημαντικό και καταφέρνουν να διασώσουν τον ψίθυρο και να τον κάνουν ύψιστη τέχνη. Και μία από αυτούς είναι η γυναίκα που τιμούμε σήμερα, η Βουβούλα Σκούρα. Αγαπητή Βουβούλα, εκ μέρους του Φεστιβάλ σού απονέμω τον Χρυσό Αλέξανδρο για τη συνολική προσφορά σου στον ελληνικό πολιτισμό».
Η Βουβούλα Σκούρα, παραλαμβάνοντας το βραβείο, ευχαρίστησε το Φεστιβάλ και εξέφρασε τη συγκίνηση και πρόθεσή της να συνεχίσει με την ίδια αφοσίωση την καλλιτεχνική της δημιουργία: «Ευχαριστώ πάρα πολύ, είμαι συγκινημένη. Αυτό είναι το τρίτο βραβείο που παίρνω στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Το πρώτο ήταν το 1984, το δεύτερο το 2007 και τώρα, με αυτό το βραβείο, κλείνει ένας κύκλος. Επειδή όμως είμαι αισιόδοξο άτομο, λέω να ξεκινήσουμε έναν τρίτο κύκλο, κι ίσως έναν τέταρτο» είπε η δημιουργός, με το κοινό να ξεσπάει σε χειροκρότημα. Αμέσως μετά, ακολούθησε η προβολή της μικρού μήκους βίντεο-εγκατάστασης Νίκη Μαραγκού: Επιφάνειες νερού (2012) και της πιο πρόσφατης ταινίας της UTOPIA. Η ποιητική των συνόρων: Βερολίνο – Λευκωσία (2025).
Στη συζήτηση που ακολούθησε με το κοινό, η Βουβούλα Σκούρα αναφέρθηκε στις δύο ταινίες που προβλήθηκαν και στο πώς ξεκίνησε η διαδικασία δημιουργίας τους: «Στο πρώτο μέρος της ταινίας Νίκη Μαραγκού: Επιφάνειες νερού, τα γυρίσματα έγιναν με τη δική μου κάμερα. Υπολογίζαμε με τη Νίκη να κάνουμε μαζί μια ταινία για την Κύπρο. Δυστυχώς όμως, η Νίκη έφυγε από τη ζωή σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Τα χρόνια πέρασαν και αποφασίσαμε να κάνουμε μια δεύτερη ταινία, αυτή που είδατε, τη UTOPIA. Η ποιητική των συνόρων: Βερολίνο – Λευκωσία. Ομολογώ ότι η Πολίνα Ταμπακάκη έγραψε ένα από τα καλύτερα σενάρια που έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό στον κινηματογράφο, γιατί ανατρέπει τη ροή της ταινίας και της αφήγησης, όπως κι εγώ παρεμβαίνω στην εικόνα. Όπως είδατε, ακολουθώ τη γραφή από την πρώτη ταινία. Έτσι και αλλιώς δεν μπορώ να διατηρήσω μια κλασική αφηγηματική ροή. Δεν ξέρω πώς να το κάνω. Γι’ αυτό λοιπόν, δημιουργώ τις ταινίες μου με έναν διαφορετικό τρόπο».
ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΩ ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΗΤΑΝ ΤΟ 1984, ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΟ 2007 ΚΑΙ ΤΩΡΑ, ΜΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ, ΚΛΕΙΝΕΙ ΕΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ. ΕΠΕΙΔΗ ΟΜΩΣ ΕΙΜΑΙ ΑΙΣΙΟΔΟΞΟ ΑΤΟΜΟ, ΛΕΩ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΜΕ ΕΝΑΝ ΤΡΙΤΟ ΚΥΚΛΟ, ΚΙ ΙΣΩΣ ΕΝΑΝ ΤΕΤΑΡΤΟ. – ΒΟΥΒΟΥΛΑ ΣΚΟΥΡΑ
Για τα ταξίδια της στην Κύπρο και την εμπειρία της από τα γυρίσματα στην Αμμόχωστο, η Βουβούλα Σκούρα ανέφερε: «Πρώτη φορά βρέθηκα στην Κύπρο το 1975, μετά την εισβολή. Είχα πάει με το ΚΚΕ Εσωτερικού και είχα μείνει στο σπίτι του τότε Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ. Εκεί μπόρεσα και συγκέντρωσα πλούσιο και συγκλονιστικό φωτογραφικό υλικό από το αρχείο στα γραφεία του ΑΚΕΛ, υλικό με έντονο συναισθηματικό και ιστορικό βάρος. Έπειτα δραστηριοποιήθηκα στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κύπρου, όπου μαζί με φίλους φτιάχναμε αφίσες και παρακολουθούσαμε θέατρο. Οι φορές που έχω βρεθεί στην Κύπρο σχηματίζουν, με έναν τρόπο, μια συνεχή διαδρομή. Ωστόσο, το ταξίδι με τη Νίκη ήταν ξεχωριστό, καθώς είχαμε πολλές συζητήσεις, για παράδειγμα γύρω από το έργο του Σεφέρη, που αποτυπώνονται και στην ταινία. Η Νίκη πίστευε ότι πρέπει να πηγαίνουμε στα κατεχόμενα. Είχε και φίλες από παλιά και συνέχιζε να τις επισκέπτεται, κρατώντας αυτή την επαφή, γιατί θεωρούσε πως πρέπει να διατηρείται». Όσο για τη γνωριμία της με την Πολίνα Ταμπακάκη που υπογράφει το σενάριο της ταινίας UTOPIA. Η ποιητική των συνόρων: Βερολίνο – Λευκωσία (2025) η δημιουργός σημείωσε: «Τη γνώρισα σε ένα συνέδριο στην Κύπρο. Είχε ασχοληθεί πολύ με το υλικό της Νίκης Μαραγκού και ταιριάξαμε σε πολλά πράγματα. Το αποτέλεσμα το παρακολουθήσατε απόψε».
Τον λόγο πήρε έπειτα ο αρχιτέκτονας Κωστής Μαυρακάκης συνεργάτης του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και φίλος της δημιουργού, ο οποίος μίλησε για τη φιλία του με τη Βουβούλα Σκούρα και την αξία του καλλιτεχνικού της έργου: «Με τη Βουβούλα Σκούρα μάς συνδέει μια πολύ στενή φιλία που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’90. Τη δουλειά της την ήξερα και την παρακολουθούσα με μεγάλο ενδιαφέρον, όμως δεν είχα συναντήσει ποτέ την ίδια. Γνωριστήκαμε μέσω κοινών φίλων και το κοινό μας πάθος για τον κινηματογράφο μάς οδήγησε να μιλάμε άπειρες ώρες, ήδη από την πρώτη μας συνάντηση, για ταινίες, σκηνοθέτες και σινεμά, κάτι που συνεχίζεται όλα αυτά τα χρόνια που γνωριζόμαστε. Μόλις ολοκλήρωνε μια ταινία μού την έστελνε αμέσως για να τη δω, και αυτό έδινε την αφορμή για νέες ατελείωτες συζητήσεις. Ανάμεσα στα όσα θαυμάζω στη δουλειά της είναι η ικανότητα να καταπιάνεται με θέματα δύσκολα, θέματα που όπως πίστευα δεν ήταν δυνατό να μετατραπούν σε ταινία» ανέφερε αρχικά.
«Ήταν σαν να έβαζε ένα προσωπικό στοίχημα, και όταν έφτανε η στιγμή για να δω κάποιες από αυτές τις ταινίες της, της επαναλάμβανα αυτή τη φράση: “Δεν μπορώ να πιστέψω πώς μπόρεσες να λύσεις αυτό που μου φαινόταν σαν άλυτος γρίφος και να φτιάξεις αυτή την ταινία”. Κι όμως, έτσι έφτιαξε την Εσωτερική Μετανάστευση, τον Φιλοκτήτη, τις Ίριδες, το Νερό στο τραπέζι και τόσες άλλες ταινίες. Η κινηματογραφική της γλώσσα είναι καθαρά εικαστική. Μέσα από τις ταινίες μπόρεσε να καθιερώσει μια εντελώς προσωπική εικαστική γραφή, ένα εντελώς προσωπικό ιδίωμα» κατέληξε, με τη Βουβούλα Σκούρα να τον ευχαριστεί, προσθέτοντας πως αυτή είναι η αξία τού να έχει κανείς καλούς φίλους, και το κοινό να ξεσπά σε θερμό χειροκρότημα.
