Γράφει ο εκπαιδευτής σκύλων Πήτερ Γκόνζεν.
Τα σκυλιά ως είδος που ζει σε αγέλες, χρειάζονται να έχουν αναπτύξει κάποιους μηχανισμούς επικοινωνίας μεταξύ τους. Οι μηχανισμοί αυτοί όπως καταλαβαίνετε είναι εξαιρετικά χρήσιμοι για καταστάσεις όπως το κυνήγι, τη φροντίδα των κουταβιών.. Ίσως σημαντικότερη πτυχή τους είναι η διατήρηση της ειρήνης καθώς ένας καβγάς θα προκαλέσει τραύματα που ίσως με την σειρά τους επιφέρουν κάποια μόλυνση ή ακόμα και το θάνατο μιλώντας για μια περίπτωση δίχως την ανθρώπινη παρέμβαση.
Καθώς δεν έχουν την λεκτική επικοινωνία έχουν αναπτύξει την παρατηρικτικότητα τους σε βαθμό που μπορούν να διακρίνουν και την αλλαγή στο μέγεθος της κόρης του ματιού. Για την διατήρηση της ειρήνης όπως παρατηρεί η Turid Rugaas τα σκυλιά έχουν περίπου 30 σήματα. Αυτά τα σήματα έχουν ονομαστεί σήματα ηρεμίας από την ίδια και αποτελούν όπως αλλίως τα ονομάζει την τέχνη της επιβίωσης. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τιμωρηθούν αυτά τα σήματα γιατί αλλίως θα είναι σαν να βγάζουμε τις μπαταρίες από τον ανιχνευτή καπνού και να περιμένουμε να μας ειδοποιήσει αν πιάσει φωτιά.
Ας δούμε μερικά από αυτά:
1. Χασμουρητό. Ο σκύλος ίσως χασμουρηθεί όταν κάποιος εκδηλώσει μια συμπεριφορά που θεωρείτε απειλητική για τα σκυλιά όπως να σκύψει κάποιος από πάνω του, η αν βρίσκεται ανάμεσα σε κάποιο καβγά της οικογένειας.
2. Γλείψιμο. Πρόκειτε για ένα πολύ γρήγορο γλείψιμο της μύτης του (σε περίπτωση που δεν υπάρχει φαγητό κοντά)
3. Γύρισμα της πλάτης/κεφαλιού. Αν το κάνει αυτό ο σκύλος σας δεν σας αγνοεί αλλά σας λέει να ηρεμίσετε
Πολλές φορές όταν πλησιάζουμε απότομα κάποιο σκύλο από μπροστά, κινούμαστε σε μια ευθεία γραμμή προς το σκύλο, τον κοιτάμε έντονα στα μάτια, υψώνουμε την φωνή μας, χωρίς να το ξέρουμε στέλνουμε απειλητικά σήματα προς το σκύλο τουλάχιστον με βάση τον κώδικα που ο σκύλος αντιλαμβάνεται τον κόσμο.
/
4. Υπόκλιση για παιχνίδι. Όταν ο σκύλος χαμηλώνει τα μπροστινά του πόδια ανάλογα από την ένταση που το κάνει είναι είτε πρόσκληση για παιχνίδι ή απλώς σήμα ηρεμίας.
5. Μύρισμα του εδάφους. Ένα από τα συχνότερα σήματα είναι όταν ένας σκύλος μυρίζει το έδαφός. Σαν να λέει εγώ σχολούμε με άλλα πράγματα δεν αποτελώ κίνδυνο. Αυτό όταν συμβαίνει σε θορυβώδη μέρη ή καταστάσεις που είναι στρεσογόνες για το σκυλί.
Μπορεί και να κωλύσει τη μουσούδα του σε ένα σημείο
6. Η επιβράδυνση του περπατήματος. Καθώς η μεγάλη ταχύτητα θεωρείτε επιθετική λόγω κυνηγετικού ενστίκτου. Συνήθως ένας σκύλος θα έτρεχε κατά πάνω στο θήραμα του. Για να δείξει ότι δεν αποτελεί κίνδυνο και να μπορέσει να ελενξεί καλύτερα την κατάσταση κινείται πιο αργά.
7. Πάγωμα. Πάγωμα ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία ενας σκύλος παραμένει τελείως ακίνητος στην θέα ενός άλλου σκύλου ή ενός ερεθίσματος που τον φοβίζει.
8. Κάθισμα/Σήκωμα της μιας πατούσας. Αν και πιο σπάνιο είναι πιθανό να ιδωθεί στην περίπτωση που ο ένας σκύλος θέλει να ηρεμίσει έναν άλλο.
9. Το περπάτημα σε καμπύλες. Συνήθως δυο σκύλοι που δεν γνωρίζονται όταν πλησιάζει ο ένας τον άλλο θα δείξουν διάφορα σήματα. Θα κοιταχθούν κατόπιν θα κοιτάξουν από την άλλη ίσως ο ένας να κάτσει, ίσως χασμουρηθεί και τέλος για να πλησιάσουν ακόμα πιο κοντά θα κινηθούν αργά και σε ημικυκλική τροχεία ώστε να μυριστούν.
Γι ‘αυτό πρέπει να προσέχουμε όταν βγάζουμε το σκύλο μας βόλτα και περπατάμε πολλές φορές μπορεί να αναγκάσουμε το σκύλο μας να κινηθεί σε ευθεία προς κάποιο άλλο σκύλο και στέλνοντας το λάθος μήνυμα να καταλήξουν να τσακώνονται, άρα καλό είναι να παρατηρούμε το σκύλο μας πως θέλει να κινηθεί στην βόλτα του. Επίσης πολλές φορές παρατηρείτε το φαινόμενο να εχουν μάθει τα σκυλιά ότι πρέπει να μυριστούν προκείμενου να ηρεμίσουν (για περισσότερα βλ. άρθρο για κοινωνικοποίηση).
Άλλα σήματα εν συντομία είναι:
10. Το χαμόγελο. Τραβώντας τις άκρες των χελιών προς τα πίσω φαίνεται σαν να χαμογελάει
11. Το πλατάγιασμα των χειλίων.
12. Το κούνημα της ουράς. Πολλές φορές δεν είναι χαρά αλλά τρόπος του σκύλου σας να σας ηρεμίσει.
13. Να κατουρηθεί πάνω του. Καθώς πλησιάζει να του φύγουν δείχνοντας παράλληλα σήμα ηρεμίας και φόβου.
14. Να στρογγυλέψει το πρόσωπο. Φέρνοντας τα αφτιά πιο κοντά στο κεφάλι προσπαθώντας να μοιάσει με κουτάβι.
15. Να ξαπλώσει με την κοιλιά στο έδαφος.
16. Να ξαπλώσει ανάσκελα.
17. Να ξύνεται.
18. Να πίνει πολύ νερό.
19. …
Παρατηρώντας προσεχτικά το σκύλο σας μπορείτε να ανακαλύψετε και πολλά άλλα σήματα.
Ελπίζω το άρθρο αυτό να αποτελέσει την αρχή μιας νέας επικοινωνίας και κατανόησης του κόσμου των σκύλων.
.
Φωτογραφικό υλικό
