«Δεν είναι απλώς ένας δρόμος, είναι ο τρόπος που επιλέγουμε να βλέπουμε τον κόσμο»
Γράφει η Αννια Κανακάρη για την Κουλτουρόσουπα.
Την Πέμπτη 5 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η επίσημη έναρξη του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ενός θεσμού που παραμένει η πιο φωτεινή και ζωντανή γιορτή του είδους, προσελκύοντας δημιουργούς από κάθε γωνιά του πλανήτη. Με αφετηρία την προβολή της ταινίας «Ρώτα την Ι Τζιν» στην εμβληματική αίθουσα του Ολύμπιον, το Φεστιβάλ ξεδιπλώνει φέτος ένα πρόγραμμα 250 ταινιών, προσφέροντας μια μοναδική πλατφόρμα ανάδειξης για 57 ελληνικές παραγωγές.
Πέρα από το καλλιτεχνικό του σκέλος, το Φεστιβάλ αποτελεί έναν ανεκτίμητο πνεύμονα πολιτισμού για τη Θεσσαλονίκη. Μετατρέπει το Λιμάνι και το κέντρο της πόλης σε ένα διεθνές σταυροδρόμι ιδεών, όπου η παρουσία προσωπικοτήτων όπως η Ζιλιέτ Μπινός και αφιερώματα όπως το «Όλη η μνήμη του κόσμου» υπογραμμίζουν την αξία του διαλόγου. Το Φεστιβάλ δεν προσφέρει απλώς θέαμα, αλλά καλλιεργεί την κριτική σκέψη και ενισχύει την εξωστρέφεια της πόλης.
Στα πλαίσια του φεστιβάλ παρακολουθήσαμε την Παρασκευή 6 Μαρτίου, στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης την Αποθήκης 1, το ντοκιμαντέρ «Ιερά Οδός, 21 χλμ.»,σε σκηνοθεσία Νικολέτας Παράσχη.
Το έργο αποτελεί μια κινηματογραφική περιπλάνηση στην αρχέγονη διαδρομή της Ιεράς Οδού, τοναρχαιότερο δρόμο της Ελλάδας (και πιθανώς της Ευρώπης), με ιστορία που ξεπερνά τα 2.500 χρόνια. Στην αρχαιότητα, ήταν ο δρόμος που συνέδεε την πόλη των Αθηνών με την Ελευσίνα, εκεί από όπου περνούσε η μεγαλοπρεπής πομπή των Ελευσινίων Μυστηρίων (εξ ου και η «ιερότητα»). Σήμερα αποτελεί μια από τις σημαντικότερες οδικές αρτηρίες της Αθήνας, που κάθε άλλο παρά «ιερά» μπορεί να χαρακτηριστεί. Ή μήπως όχι;
Στο ντοκιμαντέρ της Νικολέτας Παράσχη, η Ιερά Οδός αντιμετωπίζεται ως ένα «ζωντανό μνημείο» όπου το ιερό παρελθόν συνυπάρχει με τη σύγχρονη, συχνά σκληρή, αστική πραγματικότητα. Η δημιουργός κατορθώνει μια πολυεπίπεδη πράξη κινηματογραφικής ανασκαφής που φέρνει στο φως τα κρυμμένα μυστικά της αθηναϊκής γης και μνήμης. Μετατρέπει μια καθημερινή διαδρομή σε ένα πνευματικό ταξίδι, μετατρέποντας το συλλογικό παρελθόν σε προσωπικό βίωμα, καθώς οι μνήμες της, τα παιδικά βιώματά της και οι υπαρξιακές αναζητήσεις της συντροφεύουν τον θεατή σε όλη την διαδρομή. Η σκηνοθετική της ματιά λειτουργεί ως «πρίσμα», φιλτράροντας το αρχαίο παρελθόν και τη σύγχρονη βιομηχανική πραγματικότητα με σπάνια ευαισθησία. Καθοριστικό ρόλο στην αφήγηση παίζουν οι μαρτυρίες των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται κατά μήκος της οδού. Οι αυθεντικές τους φωνές δίνουν σάρκα και οστά στην ιστορία, μετατρέποντας τον δρόμο από ένα ψυχρό πέρασμα σε ένα ζωντανό μωσαϊκό προσωπικών βιωμάτων.
Η φωτογραφία της ταινίας (Κατερίνα Μαραγκουδάκη) δεν αποτελεί απλώς την οπτική καταγραφή της διαδρομής, αλλά μια εικαστική σύνθεση πάνω στην οποία χτίζεται ολόκληρη η μεταφυσική εμπειρία της ταινίας. Οι λήψεις αναδεικνύουν την σκληρή, απρόσωπη πλευρά της ασφάλτου, ενώ ταυτόχρονα αιχμαλωτίζουν το φως που αναδύεται από τα αρχαιολογικά σπαράγματα, την πολύχρωμη ανθρώπινη παρουσία, τη μαγεία της νύχτας. Την ατμόσφαιρα απογειώνει η μουσική επένδυση του Μπάμπη Παπαδόπουλου, η οποία λειτουργεί ως ο εσωτερικός ρυθμός της διαδρομής.
Οι ήχοι συνδιαλέγονται με τον θόρυβο της πόλης, δημιουργώντας έναηχητικό τοπίο ιδιαίτερα υποβλητικό. Το μοντάζ του Χρήστου Γιαννακόπουλου, τέλος, πλέκει αριστοτεχνικά τις μαρτυρίες των ανθρώπων του δρόμου, με τις προσωπικές αφηγήσεις της σκηνοθέτιδας, επιτρέποντας στην εικόνα να μας ταξιδέψει, με μοναδική φυσικότητα, από την αρχαιότητα στο σήμερα.
Εν κατακλείδι, η “Ιερά Οδός, 21 χλμ.” αποτελεί έναν σπάνιο ύμνο στη συνέχεια της ζωής και της μνήμης. Μια βιωματική κινηματογραφική εμπειρία που μας προτρέπει να ανακαλύψουμε την ομορφιά και την ιερότητα της ζωής ακόμη και μέσα στις πιο απλές, καθημερινές διαδρομές.
Από τη παρουσίαση στο ΦΝΘ:
ΟΛΗ Η ΡΟΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΟΥ 28ου ΦΝΘ ΕΔΩ
