Ο Καραγκιόζης είναι από τους πιο αγαπημένους ήρωες και σίγουρα τους πιο διαχρονικούς. Τι είναι αυτό, όμως, που τον κάνει τόσο δημοφιλή και αγαπητό σε μικρούς και μεγάλους θεατές; Ο Καραγκιόζης, σύμφωνα με τον καραγκιοζοπαίχτη Οδυσσέα Κανλή, είναι σίγουρα από τους πιο αγαπημένους λαϊκούς ήρωες και παραμένει δημοφιλής ακόμα και στην εποχή μας όπου η εξέλιξη της τεχνολογίας είναι πολύ προσιτή σε μικρούς και μεγάλους. Κατά τη γνώμη του η διαχρονικότητά του είναι ένας βασικός λόγος που παραμένει δημοφιλής. Πάνω από 200 χρόνια ψυχαγωγεί όλες τις ηλικίες.
Η Φιλιώ και η Κατερίνα πάνε θέατρο
Γράφει η Νέλη Βυζαντιάδου για την Κουλτουρόσουπα
Με δεδομένο ότι πρόκειται για ένα θέαμα, το οποίο βασίζεται στον αυτοσχεδιασμό, μπορούν να παρουσιάζουν στη σκηνή όλα τα ποικίλα θέματα της εποχής μας. Τη δεκαετία του 1960 οι καραγκιοζοπαίχτες πήγαν τον ξυπόλητο ήρωα στο διάστημα. Το 2026 ο Καραγκιόζης πάει σε όλα τα τηλεοπτικά παιχνίδια και διαγωνίζεται. Είναι πάντα μέσα στην εκάστοτε εποχή και στις καταστάσεις των καιρών. ‘Δεν παραμένουμε στάσιμοι στα σενάριά μας. Διασκευάζουμε τα παραδοσιακά έργα με γνώμονα την τρέχουσα επικαιρότητα. Αυτοί πιστεύω πως είναι δύο κύριοι λόγοι που κρατάνε το θέαμα δημοφιλές’, δηλώνει ο κύριος Κανλής.
Ο καραγκιοζοπαίχτης, συνεχίζει, πάντα είχε άμεση επαφή με τον θεατή. Πιθανόν να είναι και το πρώτο είδος standupcomedy. Σε κάθε παράσταση, οποιασδήποτε θεματολογίας, προσπαθεί να ‘πιάσει’ τη διάθεση και τον παλμό του κοινού έτσι ώστε μαζί τους να διαμορφώσει την πορεία του έργου και γιατί όχι να βρει λύση σε όποιο πρόβλημα αντιμετωπίζει ο πρωταγωνιστής. Ακούγονται, συχνά, οι μικροί και μεγάλοι θεατές να φωνάζουν ‘ναι’ ή ‘όχι’ σε κάθε ερώτηση του Καραγκιόζη. Οι περισσότεροι βλέπουν τον εαυτό τους είτε τους συνανθρώπους τους σε κάθε χαρακτήρα και ήρωα του μπερντέ. Είναι μεν συμβολική και μιας άλλης εποχής η αιώνια πείνα και ξυπολησιά του πρωταγωνιστή, αλλά δεν παύουν να υπάρχουν πολλαπλά δείγματα φτώχιας και ανέχειας στις μέρες μας. ‘Ο Έλληνας βλέπει τις ρυτίδες της κοινωνίας μας όταν ανάψει το λευκό το σεντονάκι με τη λάμπα την τρελή’, λέει ο συνεντευξιαζόμενος για να συνεχίσει ‘Είναι ένα γνήσιο λαϊκό θέατρο που ευαισθητοποιεί τον μικρό θεατή, φέρνει αναμνήσεις και ξέγνοιαστες στιγμές στους μεγαλύτερούς του θεατές μα πάνω από όλα ο φουκαράς ο Καραγκιόζης πέφτει από τις τρικλοποδιές του Πασά αλλά σηκώνεται και πάλι όρθιος με περισσότερο πείσμα, μπόλικα όνειρα και ένα μεγάλο θέλω για ένα καλύτερο αύριο. Ίσως οι σκέψεις αυτές να είναι και ένα κομμάτι της συνταγής που κάνει τον Καραγκιόζη ακόμα και στην εποχή, που κυριαρχεί η γυάλινη οθόνη, να παραμένει αγαπητός σε όλες τις ηλικίες’.
Έχοντας παρακολουθήσει αρκετές παραστάσεις με πρωταγωνιστή τον Καραγκιόζη, φέρνω στο μυαλό μου τον ενθουσιασμό και την έκπληξη που βιώνουν τα παιδιά μόλις ο ήρωας εμφανιστεί στη σκηνή. Ζητώ από τον κύριο Κανλή να περιγράψει, μέσα από τη δική του εμπειρία, τις πιο συνηθισμένες αντιδράσεις των μικρών θεατών όταν παρακολουθούν μια δική του παράσταση. Τι λένε; Τι κάνουν; Τι θέλουν να μάθουν; Εκείνος παραδέχεται πως με το που χτυπήσει το τρίτο κουδούνι και προτού ακόμα προλάβει να πει ο Καραγκιόζης το κλασσικό ‘Ε, όπα! Ε, ρε γλέντια που θα κάνουμε σήμερα’, ένα μελωδικό κύμα παιδικών γέλιων και χειροκροτημάτων φτάνει στα αυτιά του. Οι αντιδράσεις της χαράς υποδηλώνονται από την πρώτη στιγμή. Πολλά παιδιά χορεύουν και αυτά στον ρυθμό που χορεύει η ξυπόλητη οικογένεια. Βλέπει μάλιστα, συχνά, αντιδράσεις εκτόνωσης, αγωνίας αν θα τα καταφέρει να τα βγάλει πέρα ο Καραγκιόζης σε κάθε επάγγελμα που επιλέγει να κάνει αλλά δεν παύουν και οι στιγμές που επικρατεί τρόμος και φόβος την ώρα που εμφανίζονται στην οθόνη στοιχειά, δράκοι και μάγισσες.
Όσο για το τι λένε τα παιδιά, σχεδόν πάντα λένε την αλήθεια. Έτσι και στον φίλο τους τον Καραγκιόζη δίνουν συμβουλές για να κάνει το σωστό και να πει και αυτός μόνο την αλήθεια. Θέλουν να μάθουν, συνήθως, πράγματα που σε μεγαλύτερη ηλικία θα τους είναι πιο κατανοητά. Αναρωτιούνται, για παράδειγμα, γιατί ο Καραγκιόζης και τα παιδιά του δεν φοράνε παπούτσια, γιατί είναι τόσο φτωχοί και έχουν να φάνε καλά από την περασμένη Λαμπρή, γιατί ο Πασάς είναι τόσο κακός και στέλνει τον φρουρό του τον Βεληγκέκα να δείρει τον Καραγκιόζη και πολλά άλλα. Αυτό που σίγουρα, όμως, θέλουν να μάθουν, όπως μας εξηγεί ο κύριοςΚανλής, όλα τα παιδιά που παρακολούθησαν μια παράσταση θεάτρου σκιών είναι το πώς ένας μόνο άνθρωπος κάνει όλες αυτές τις φωνές και με ποιο τρόπο κινούνται οι φιγούρες πάνω στο πανί του μπερντέ.
Έχουμε δει τον Καραγκιόζη σε πολλές περιπέτειες. Αυτή τη φορά θα τον απολαύσουμε σε ένα έργο επίκαιρο, λόγω εποχής, με τίτλο ‘Η Αποκριά του Καραγκιόζη’. Ζητώ από τον κύριοΚανλή να μας προϊδεάσει λέγοντας μας τι να περιμένουμε από το συγκεκριμένο έργο. ‘Στους ξέφρενους ρυθμούς του Καρναβαλιού όλοι οι κάτοικοι της Καραγκιοζούπολης θα βγουν στους δρόμους να γιορτάσουν και να ψυχαγωγηθούν με αστείες και ευτράπελες καταστάσεις. Ο Καραγκιόζης θα έχει το ρόλο του διασκεδαστή και όπως μόνο αυτός ξέρει θα κάνει μικρούς και μεγάλους να περάσουν υπέροχα με τους μασκαράδες φίλους του να έχουν και αυτοί πρωταγωνιστικό κομμάτι στην αποκριάτικη παράστασή μας. Φορέστε τις στολές σας, βάλτε τις μάσκες σας και ελάτε να απολαύσετε μια σπαραξικάρδια κωμωδία’, απαντά.
Φτάνοντας σιγά σιγά στο τέλος αυτής της συζήτησης, τον προσκαλώ να μοιραστεί μαζί μας μια εμπειρία με θεατή που θα του μείνει αξέχαστη. Εκείνος λέει πως οι αγκαλιές και οι δηλώσεις θαυμασμού των μικρών θεατών θα του μείνουν σίγουρα αξέχαστες. Πολλά παιδιά, που τους αρέσει λίγο παραπάνω το θέατρο σκιών, του έχουν χαρίσει φιγούρες και ζωγραφιές με θέμα τον Καραγκιόζη. Τις ζωγραφιές αυτές τις έχουν φτιάξει τα ίδια. Υπήρξε βέβαια και θεατής που κοιμήθηκε την ώρα της παράστασης. Ο ίδιος νιώθει ότι έστω και σε αυτόν τον θεατή προσέφερε στιγμές ηρεμίας και χαλάρωσης.
Ολοκληρώνω αυτό το άρθρο μαθαίνοντας τις επόμενες παραστάσεις που θα φιλοξενηθούν στο φιλόξενο χώρο του Τεχνόκοσμου. Τις πληροφορίες μου δίνει ο θεατρικός επιχειρηματίας – ιδιοκτήτης του χώρου Δημήτρης Παρασκευόπουλος. Μετά τις Απόκριες και πιο συγκεκριμένα τον Μάρτιο θα παίζεται κάθε Σάββατο στις 17.00 η παράσταση της Αναστασίας Αναστασούδη ‘Το μαγικό ταξίδι της Κοκκινοσκουφίτσας’, μια παράσταση που είδα με τις μικρές μου φίλες και έχω γράψει για αυτήν. Επίσης κάθε Κυριακή του Μαρτίου και ώρα 12.00 μικροί και μεγάλοι θα μπορούν να δουν την παράσταση ‘Η Τοσοδούλα’. Μετά το Πάσχα κάθε Σάββατο θα συνεχίσει τις παραστάσεις της η Κοκκινοσκουφίτσα ενώ τις Κυριακές θα επιστρέψει το πολυαγαπημένο θεατρικό ‘Ο Τζίτζικας και ο Μέρμηγκας΄. Μένουμε λοιπόν συντονισμένοι συνεχίζοντας να αγαπάμε το παιδικό θέατρο.
Ραντεβού την επόμενη Παρασκευή με ένα καινούργιο άρθρο…η Φιλιώ και η Κατερίνα πάνε θέατρο και τους αρέσει πολύ!
