Η αγάπη έχει πολλές μορφές. Είναι η αγάπη του γονιού προς το παιδί του και του παιδιού προς το γονιό του. Η αγάπη του ενός συντρόφου για τον άλλον. Η αγάπη μεταξύ δύο συγγενών ή δύο φίλων. Όποια μορφή κι αν έχει η αγάπη, προϋποθέτει το νοιάξιμο, τη στοργή και την αφοσίωση του ενός προσώπου στο άλλο. Για να μάθουμε να αγαπάμε, θα πρέπει κάποιοι να μας το διδάξουν και να μας το διδάξουν σωστά. Οι πρώτοι δάσκαλοι, που έχουμε, στο μάθημα της αγάπης είναι οι γονείς μας. Μαζί τους μαθαίνουμε την πρώτη γλώσσα αγάπης την οποία εξακολουθούμε να μιλάμε ίσως και μέχρι το τέλος της ζωής μας. Εκτός κι αν αποφασίσουμε κάποια στιγμή ότι η γλώσσα αυτή, η γλώσσα που μας δίδαξαν οι γονείς μας, είναι μία γλώσσα που δεν μας ταιριάζει άλλο πια. Υπάρχουν κι εκείνοι που έμαθαν μια γλώσσα αγάπης με πολλά λάθη και χρειάζεται να βάλουν στη θέση αυτής της γλώσσας μια άλλη γλώσσα, που θα αποδειχθεί πιο βοηθητική στην πορεία της ζωής τους. Το σίγουρο είναι πως πάντα θα θυμόμαστε τη γλώσσα αγάπης, που μας δίδαξαν οι γονείς μας, και θα φέρνουμε στο μυαλό μας, σχεδόν αυτόματα, αυτές τις έννοιες ως πρώτες έννοιες. Κανείς, όμως, δεν μας περιορίζει να περάσουμε το υπόλοιπο της ζωής μας μιλώντας μόνο μια γλώσσα.
.jpg)
Είναι πολλές οι ανασφάλειες που ξυπνά μέσα μας η αγάπη. Είναι πολλές οι ανασφάλειες γιατί είναι μεγάλη η ανάγκη μας να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε. Επιμένουμε να λέμε ότι θέλουμε την αγάπη αλλά αυτό που θέλουμε στην πραγματικότητα είναι να μας αγαπήσουν έτσι όπως το έχουμε φανταστεί. Κι επειδή η φαντασίωση, που έχουμε γύρω από την αγάπη, είναι ισχυρή και συγκεκριμένη, εμφανιζόμαστε έτοιμοι να πληρώσουμε όσο όσο προκειμένου να μην τη χάσουμε. Κι ακόμα κι όταν μια φωνή μέσα μας ψιθυρίζει ή φωνάζει, προειδοποιώντας μας πως δεν είναι καθόλου ασφαλές να επενδύσουμε σε έναν άνθρωπο, εμείς αγνοούμε αυτήν τη φωνή προκλητικά μόνο και μόνο επειδή έχουμε αποφασίσει να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε.
Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1980 διατυπώθηκε, από τον Ρόμπερτ Στένμπεργκ, μια πρωτοποριακή θεωρία για την αγάπη που ονομάστηκε ‘τριγωνική θεωρία αγάπης’. Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία η αγάπη αποτελείται από τρεις βασικές μεταβλητές:
- Οικειότητα, δηλαδή πόσο κοντά νιώθουμε στον άλλον, αν τον εμπιστευόμαστε, πόσο συνδεδεμένοι είμαστε οι δυο μας
- Πάθος, δηλαδή αν υπάρχει σωματική και σεξουαλική έλξη μεταξύ μας
- Δέσμευση/απόφαση, δηλαδή πόσο αποφασισμένοι είμαστε να παραμείνουμε σε αυτήν τη σχέση και να τη διατηρήσουμε
Σύμφωνα και πάλι με την ίδια θεωρία παρατηρούνται διαφορετικές μορφές αγάπης που διαμορφώνονται ανάλογα με την παρουσία ή απουσία των τριών παραπάνω μεταβλητών. Έχουμε λοιπόν τις εξής μορφές αγάπης:
- Συντροφική αγάπη: Οικειότητα + Δέσμευση (βαθιά φιλία, μακροχρόνιες σχέσεις).
- Ρομαντική αγάπη: Οικειότητα + Πάθος.
- Επιπόλαιη αγάπη: Πάθος + Δέσμευση.
- Ολοκληρωμένη αγάπη: Οικειότητα + Πάθος + Δέσμευση.
- Κενή αγάπη: Μόνο Δέσμευση.
- Έρωτας με την πρώτη ματιά: Μόνο Πάθος.
- Στοργή: Μόνο Οικειότητα (φιλία).
Ο Ρόμπερτ Στένμπεργκ, στο βιβλίο του ‘Η αγάπη σαν ιστορία’, λέει χαρακτηριστικά: ‘Η αγάπη είναι μια ιστορία. Μόνο που οι συγγραφείς είμαστε εμείς και όχι ο Γουίλιαμ Σαίξπηρ ή ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκες. Ιστορίες για την αγάπη υπήρχαν πάντα και τα βασικά θέματα και οι πλοκές αυτών των ιστοριών ελάχιστα έχουν αλλάξει. Αυτό που άλλαξε, όμως, είναι ο τρόπος που αυτές οι ιστορίες ‘παίζονται’ στην καθημερινή ζωή, καθώς και η απήχηση μερικών ιστοριών σε σχέση με άλλες. Μας είναι πιο εύκολο να ταυτιστούμε με ιστορίες αγάπης σε μυθιστορήματα, θεατρικά έργα και σαπουνόπερες παρά με τα βιβλία αυτοβοήθειας ή τα άρθρα των περιοδικών που υποδεικνύουν τα βήματα που πρέπει να κάνουμε για να κατανοήσουμε και να βελτιώσουμε τη σχέση μας. Έτσι, θα έπρεπε ίσως να δίνουμε περισσότερη σημασία στις ιστορίες αγάπης της ζωής μας, και λιγότερη στις βήμα προς βήμα λογικές υποδείξεις των περιοδικών. Το πρόβλημα με αυτές τις υποδείξεις είναι ότι δεν λειτουργούν, και δεν έχουν αποτέλεσμα, ακόμα κι αν παρουσιάζονται σαν μέρος μιας ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας’.
Σας προσκαλώ να φανταστείτε ότι έχετε μπροστά σας ένα σεντούκι, το σεντούκι της αγάπης. Σε αυτό το σεντούκι, στο σεντούκι της αγάπης, υπάρχουν πολλά πράγματα που είναι φυλαγμένα, κρυμμένα, ξεχασμένα. Βιώματα, αναμνήσεις, φόβοι, ελπίδες, πεποιθήσεις. Αν έχουμε μεγαλώσει σε μια οικογένεια στην οποία βιώναμε κατ’ επανάληψη απόρριψη, τότε στο σεντούκι της αγάπης, που έχουμε, υπάρχει χαμηλή αυτοεκτίμηση. Μεγαλώνοντας με έναν ή δύο απορριπτικούς και επικριτικούς γονείς, μαθαίνουμε ότι πρέπει να προσπαθούμε σκληρά για να κερδίσουμε την αγάπη τους. Μαθαίνουμε και κάτι άλλο. Να ικανοποιούμε τις επιθυμίες των άλλων προκειμένου να μας επιδοκιμάσουν και δυσκολευόμαστε να ζητήσουμε κάτι από φόβο μήπως μας αφήσουν, μας εγκαταλείψουν. Μας είναι πολύ οικείο να νιώθουμε ότι δεν έχουμε αξία, ότι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα από εμάς.
Στο σεντούκι της αγάπης ανακαλύπτουμε ενοχές, διαστρεβλωμένες αντιλήψεις και υποσχέσεις που δώσαμε κάποτε γιατί δεν μπορούσαμε να κάνουμε αλλιώς. Θα βρούμε φαύλους κύκλους, που επαναλαμβάνονται και τοξικές συμπεριφορές που σαμποτάρουν την υγιή σχέση με τον εαυτό μας. Θα διαπιστώσουμε πως όσο κι αν θέλουμε να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, τόσο είμαστε καταδικασμένοι να πονάμε αν δεν αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε. Κι αυτό έχει να κάνει πολύ με το πώς παρουσιαζόμαστε στους άλλους. Όταν οι άλλοι βλέπουν πως εμείς οι ίδιοι δεν αγαπάμε τον εαυτό μας, δεν έχουν κανέναν – μα κανέναν – απολύτως λόγο να μας αγαπήσουν. Απεναντίας μόλις αντιληφθούν ότι σεβόμαστε την ύπαρξή μας και δεν επιτρέπουμε να μας προσβάλλουν, να μας υποτιμούν, να μας αμφισβητούν, να μας πληγώνουν, τότε ή θα φύγουν από τη ζωή μας για να αναζητήσουν νέο θύμα ή θα παραμείνουν προσπαθώντας να αλλάξουν για να μη μας χάσουν. Όπως και να έχει θα βγούμε κερδισμένοι!
.jpg)
Ελάτε την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου και ώρα 19.00 στην αίθουσα εκδηλώσεων του ιερού ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Η Ακαδημία Συναισθηματικής Αγωγής, ένας θεσμός που διανύει το δεύτερο χρόνο ζωής του, σας καλωσορίζει για άλλη μια φορά σε μια ομιλία που στοχεύει στην απλή και περιγραφική παρουσίαση εννοιών της επιστήμης της Ψυχολογίας και κατανόηση φαινομένων της καθημερινής μας ζωής.
Ο αρχιμανδρίτης Νικόλαος Παπαγεωργίου, προϊστάμενος του ιερού ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, αποδεικνύει και με αυτό το επιστημονικό εγχείρημα την ευαισθησία του σε ζητήματα ψυχικής υγείας και διαπροσωπικών σχέσεων. Η ομιλία αυτή έχει τίτλο ‘Στο σεντούκι της αγάπης’. Μαζί θα το ανοίξουμε για να ανακαλύψουμε όλα όσα μάθαμε για την αγάπη και όλα όσα θέλουμε να μάθουμε από εδώ και πέρα. Αποσπάσματα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων θα διαβάσει η σκηνοθέτης-ηθοποιός Ελένη Κοκόζογλου. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Όσο για εμάς θα βρεθούμε ξανά σύντομα μέσα από ένα επόμενο άρθρο
