Από τη στήλη η Φιλιώ και η Κατερίνα πάνε θέατρο – Γράφει η Νέλη Βυζαντιάδου για την Κουλτουρόσουπα
Εδώ και λίγες μέρες άνοιξαν τα σχολεία για να υποδεχθούν και φέτος μαθητές και μαθήτριες. Αν και το σχολείο είναι ο πρωταρχικός φορέας μάθησης δεν είναι αρκετό από μόνο του για να ικανοποιήσει όλες τις ανάγκες των παιδιών και να προσφέρει πληθώρα ερεθισμάτων που θα γίνουν αφορμή για περαιτέρω αναζήτηση και εξέλιξη. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο πολλοί γονείς επιλέγουν να φέρουν το παιδί τους σε ένα θεατρικό εργαστήρι προκειμένου να έρθει σε επαφή με τον κόσμο των τεχνών και να αναπτυχθεί σε κάθε τομέα. Είναι όμως ο γονιός αυτός που επιθυμεί και επιλέγει να φέρει το παιδί του στο θεατρικό εργαστήρι ή μήπως πρόκειται για επιθυμία του ίδιου του παιδιού;
Η Παυλίνα Χαρέλα, καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Σοφούλη, λέει πως σχεδόν πάντα είναι επιθυμία ή ακόμα και απαίτηση του παιδιού. Ο γονιός δεν προλαβαίνει πλέον να προτείνει και το παιδί από πολύ νωρίς γνωρίζει τι επιθυμεί και επομένως ξέρει να επιλέγει και να απορρίπτει.
Η αλήθεια είναι πως αυτή η απάντηση με αιφνιδίασε καθώς ήμουν σχεδόν βέβαιη πως ο γονιός παίρνει την πρωτοβουλία να μυήσει το παιδί του στον κόσμο του θεάτρου και αποφασίζει να βάλει αυτή τη δράση στον ελεύθερο χρόνο του. Κι όμως δεν ισχύει. Η κυρία Χαρέλα μάλιστα επιμένει λέγοντας πως θα ήταν καλό το παιδί να αποφασίζει και όχι ο γονέας. Ακόμα κι όταν το παιδί είναι μικρό, δείχνει κλίσεις και προτιμήσεις. Θεωρεί πως είναι σημαντικό για ένα παιδί να έχει έρθει ήδη σε επαφή με το θέατρο στην τρυφερή ηλικία των 4-5 ετών και αυτό οφείλει να το κάνει ο γονιός παράλληλα με την εξοικείωση με αθλητισμό και ξένες γλώσσες. Σε περίπτωση βέβαια που το παιδί δεν καταφέρει να βρει στοιχεία του εαυτού του, δεν θα πρέπει να πιεστεί αλλά να ενθαρρυνθεί να στραφεί αλλού. Προφανώς επιβεβαιώνεται η δήλωση του Αντουάν ντε Σαιν-Εξπερύ σύμφωνα με την οποία μόνο τα παιδιά ξέρουν αυτό που ψάχνουν.
Ακούγεται πραγματικά πολύ υποστηρικτικό για ένα παιδί να έχει γονείς που θα είναι δίπλα του, θα στηρίζουν τις επιλογές του, θα αφουγκράζονται τις ανάγκες του και θα δημιουργούν χώρο για να δοκιμάζει και να πειραματίζεται με ασχολίες αφήνοντας πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο να τις αφήσει ή να τις αναβάλλει για αργότερα. Σκέφτομαι πόσοι είναι αυτοί οι γονείς. Πόσοι είναι οι αληθινά υποστηρικτικοί γονείς που επιδιώκουν το καλύτερο για τα παιδιά τους αντί να είναι επικεντρωμένοι στις δικές τους ανάγκες και τα απωθημένα. Το μεγαλύτερο βάρος για ένα παιδί, σύμφωνα με τον Καρλ Γιουνγκ, είναι να ζήσει τη ζωή των γονιών του.Έχω ακούσει στο γραφείο μου πολλές ιστορίες ανθρώπων που ωθήθηκαν στο να ασχοληθούν με κάτι που ήταν όνειρο των γονιών τους και όχι των ίδιων. Ένα κορίτσι που πέρασε περίπου δυο δεκαετίες της ζωής του σπουδάζοντας μπαλέτο για να ικανοποιήσει το απωθημένο της μητέρας της που ήθελε να γίνει χορεύτρια αλλά δεν της το επέτρεπαν οι δικοί της γονείς. Ένα αγόρι που έμαθε πιάνο για να δώσει χαρά στον πατέρα του που ήθελε να γίνει μουσικός αλλά δεν τα είχε καταφέρει λόγω οικονομικών δυσκολιών. Και πόσα άλλα παιδιά που μαθαίνουν κάτι, χωρίς να το αγαπούν πάντα, για να δώσουν χαρά στους γονείς τους. ‘Δεν πρέπει να βλέπουμε τα παιδιά μας σα μια δεύτερη δυνατότητα δικών μας χαμένων ευκαιριών και αποφάσεων’, τονίζει η κυρία Χαρέλα. ‘Είναι καλό’, συνεχίζει, ‘εμείς οι μεγάλοι, οι γονείς, να αφήνουμε τη δυνατότητα στα παιδιά να πηγαίνουν σε κάθε δραστηριότητα που επιθυμούν όπως η μέλισσα επιλέγει το λουλούδι για τη γύρη της αφού πρώτα γυρίσει και τα δοκιμάσει όλα. Τα παιδιά και μόνο τα παιδιά θα πρέπει να δουν, να μάθουν και να επιλέξουν να κρατήσουν αυτό που είναι πιο κοντά τους’.
Γνωρίζω καλά πόσο πολύ ωφελείται ένα παιδί μέσω της συμμετοχής του σε ένα θεατρικό εργαστήρι. Κι όχι μόνο ωφελείται αλλά ενδυναμώνεται. Κι όχι μόνο ωφελείται και ενδυναμώνεται αλλά και εξελίσσεται. Μαθαίνει, για παράδειγμα, να εκφράζει ελεύθερα τα συναισθήματά του χωρίς να τα φιλτράρει ή να τα λογοκρίνει, μυείται στη συνεργασία με τα υπόλοιπα παιδιά, αρχίζει να εμπιστεύεται αλλά και να πειθαρχεί στην ομάδα, εκπαιδεύεται στο να σέβεται κανόνες και διαδικασίες και ασφαλώς πιστεύει στον εαυτό του και στις δυνατότητές του. Η κυρία Χαρέλα συμπληρώνει πως, μέσω της συμμετοχής σε ένα θεατρικό εργαστήρι για παιδιά, ενισχύεται η κοινωνικοποίηση, η αυτοεκτίμηση, η φαντασία, η χαρά ατομικής και ομαδικής επίτευξης, η ενσυναίσθηση, η εξοικείωση με το σώμα. Όλα αυτά μπορούν να καλλιεργηθούν και να αναπτυχθούν μέσα από το θέατρο, την υποκριτική, τους αυτοσχεδιασμούς, το θεατρικό παιχνίδι, την καθαρότητα λόγου, την τοποθέτηση φωνής, την κινησιολογία, το χορό, το μιούζικαλ, τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία.
Θυμάμαι τα λόγια του Ζοζέφ Ζουμπέρ: ‘Τα παιδιά χρειάζονται περισσότερα πρότυπα παρά κριτικές’. Είμαι σίγουρη πως μια τέτοια ενασχόληση ευνοεί και δημιουργεί χώρο για να έρθει το παιδί σε επαφή με πρότυπα. Άλλωστε ο δάσκαλος ενός θεατρικού εργαστηρίου είναι ένα τέτοιο πρότυπο. Αναρωτιέμαι όμως αν και πόσο δύσκολο είναι για έναν ενήλικα να συντονίσει μια ομάδα παιδιών. Όπως φαίνεται, από όσα υποστηρίζει η κυρία Χαρέλα, δυσκολία δεν έχουν ούτε οι δάσκαλοι αλλά ούτε και τα παιδιά στο να συντονιστούν μεταξύ τους. Κάνει λόγο για αυτό το μαγικό ραβδάκι που πρέπει να βρίσκει πάντα ο εμψυχωτής ώστε να καταφέρνει να μεταμορφώνει την ομάδα διαφορετικών χαρακτήρων παιδιών σε παρέα, φίλους, μια γροθιά. Θα πρέπει επίσης να μετατρέπει τα παιδιά σε σφουγγάρι γνώσεων, να προσέχει τη συμπεριφορά του και να μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τους γονείς.
Δεν είναι και τόσο εύκολο, μονολογώ μέσα μου. Αν μάλιστα σκεφτώ συναδέλφους – επαγγελματίες ψυχικής υγείας – που δουλεύουν με παιδιά, θυμάμαι να λένε πως η μεγαλύτερη δυσκολία που συναντούν στην καθημερινότητα στο γραφείο τους δεν είναι με τα παιδιά αλλά με τους γονείς. Εκεί όμως βρίσκεται η λύση. Αν ο γονιός καταλάβει πως το να μπορέσει να εμπιστευθεί αυτούς που θα συμβάλλουν στη διαπαιδαγώγηση και κοινωνικοποίηση του παιδιού του, θα είναι κάτι που θα λειτουργήσει σε βάθος χρόνου υπέρ του παιδιού του αλλά και όλου του συστήματος της οικογένειας, τότε όλα θα πάνε καλά.
Είναι πολλά ακόμα αυτά που έχω να συζητήσω γύρω από το κέρδος που αποκομίζει το παιδί όταν παρακολουθεί μαθήματα σε ένα θεατρικό εργαστήρι. Αποφασίζω να επανέλθω σε αυτό το θέμα και την επόμενη Παρασκευή με περισσότερες σκέψεις και μία ακόμα συνεντευξιαζόμενη από το χώρο του παιδικού θεάτρου. Για την ώρα αποχαιρετώ την αεικίνητη Παυλίνα Χαρέλα ζητώντας της να μοιραστεί μαζί μας κάτι που θα της μείνει αξέχαστο από τα χρόνια που ασχολείται με το θέατρο και πιο συγκεκριμένα με τα θεατρικά εργαστήρια για παιδιά. Η απάντησή της σύντομη και περιεκτική: ‘Αν πω και ξεχωρίσω από το όλο μια στιγμή, θα χαλάσω τη μαγεία. Για μένα το θέατρο, η ενασχόληση με το θέατρο για παιδιά και οι παραστάσεις για παιδιά ή από παιδιά για μεγάλους, είναι ένα σύνολο που καταλαμβάνει μεγάλο κομμάτι της ζωής μου και του εαυτού μου. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποιο γιατί τα αγαπώ και τα παιδιά και τα χρόνια και όλες τις στιγμές εξίσου’.
Την ευχαρίστησα και ζήτησα να μάθω τα μελλοντικά της σχέδια για τη φετινή θεατρική χρονιά στο θέατρο Σοφούλη.
‘Ο Τζίμης και ο Τζίνης σε περιπέτειες αισιοδοξίας’
Κείμενο: Δημήτρης Αντωνίου Σκηνοθεσία: Παυλίνα Χαρέλα Παίζουν: Πλάτων Τσιπίδης, Αντρέας Παράσχος
Πρεμιέρα: Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου και κάθε Σάββατο στις 17.00
‘Όπως στον Πινόκιο’
Κείμενο: Κάκια Ιγερινού Σκηνοθεσία: Παυλίνα Χαρέλα Παίζουν: Πλάτων Τσιπίδης, Γιάννης Τσίπος, Δήμητρα Βουτουρλή, Γιάννης Ιωάννου, Ευδοξία Μαυρίδου, Μαρία Βόγλη, ΑναστάσηςΚεσίδης
Μουσικοί επί σκηνής: Πλάτων Τσιπίδης (πιάνο – κιθάρα), Γιάννης Τσίπος (μπουζούκι – βιολί), Γιάννης Ιωάννου (κιθάρα – φλογέρα)
Πρεμιέρα: Κυριακή 5 Οκτωβρίου στις 11.30 και κάθε Κυριακή
Ραντεβού την επόμενη Παρασκευή με ένα καινούργιο άρθρο… η Φιλιώ και η Κατερίνα πάνε θέατρο και τους αρέσει πολύ!
Κ. Γέρου, Τζώρτζογλου, 2 Ρόζες & Σταντ απ στο Θέατρο Σοφούλη μέχρι το Δεκέμβρη
