«Δεν γύρευα ποτέ μου ακροατήρια που εν τέλει χειροκροτούν τη θέση σου παρά την ίδια τη μουσική δημιουργία»
Η μουσική του δεν ζητά να αρέσει· ζητά να ειπωθεί. Με λόγο άμεσο, ήχο ηλεκτρικό και μια ερμηνεία που ισορροπεί ανάμεσα στην ένταση και την εξομολόγηση, παραμένει μια σταθερή, ανήσυχη παρουσία στην ελληνική ροκ σκηνή. Στους στίχους του κατοικούν ρωγμές, στις μελωδίες του σιωπές που βαραίνουν όσο και ο θόρυβος. Τραγουδά σαν να μην υπάρχει δεύτερη λήψη — κάθε λέξη είναι ρίσκο, κάθε νότα μια εξομολόγηση.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για τη διαδικασία της σύνθεσης, τη σχέση του με τον ήχο, τη φωνή και τη σκηνή, αλλά και για το πώς ένα τραγούδι μεταμορφώνεται από ιδέα σε ζωντανή εμπειρία. Μια συζήτηση εστιασμένη στη μουσική — εκεί όπου τελειώνουν οι λέξεις και αρχίζει η αλήθεια του ήχου.
Συνέντευξη του εκρηκτικού Γιώργου Δημητριάδη στην Ελπίδα Παπαδανιήλ για την Κουλτουρόσουπα
– Πότε ένιωσες πρώτη φορά ότι η μουσική δεν ήταν απλώς ανάγκη, αλλά δρόμος ζωής;
Η συνειδητοποίηση συνέβη στο Πανεπιστήμιο. Ήμουν φοιτητής στην Αγγλική Φιλολογία του Α.Π.Θ. και έγινα μέλος του μουσικού τμήματος του Φ.Ο.Θ.Κ. Ήταν μοιραίο λοιπόν να συνδεθώ με αξιόλογα πρόσωπα εκεί μέσα και να αρχίσω να τραγουδώ σε διάφορες εκδηλώσεις-συναυλίες μέσα στον Πανεπιστημιακό χώρο. Είναι αλήθεια πως τραγουδούσα πολύ καλά ενώ ακόμα γρατζουνούσα την κιθάρα μου μαθαίνοντας μόνος μου κάποια σκόρπια ακόρντα, ρωτώντας δεξιά αριστερά. Το εντυπωσιακό βέβαια είναι πως σχεδόν μόλις είχα μάθει τα θεμελιώδη είχαν αρχίσει να ξεπηδούν κάποιες πρώτες μελωδίες, υποψίες τραγουδιών. Το ήξερα πως με περίμενε πολλή δουλειά και μεγάλη δοκιμασία. Όμως χωρίς ακόμα να το παραδέχομαι ήξερα μέσα μου πως ο δρόμος της ζωής μου θα ήταν ένας. Η μουσική.
– Από πού γεννιούνται συνήθως τα τραγούδια σου; Από εμπειρίες, παρατηρήσεις ή εσωτερικές συγκρούσεις;
Αρχικά από την ανάγκη μου να γράφω μουσική, μελωδίες παίζοντας την κιθάρα μου. Η επιθυμία της δημιουργίας, ίσως και ο φόβος του θανάτου, ο ναρκισσισμός ο δημιουργικός βέβαια πως εντάξει το ξέρω παροδικός είμαι αλλά θέλω να ακουστεί το σήμα μου. Όλα αυτά δεν ξέρω ειλικρινά να τα προσδιορίσω. Η δημιουργία είναι ένας πόθος, ένας έρωτας ανίκητος, μια ψευδαίσθηση αιωνιότητας. Το νέο μου album Μεγάλες Στιγμές νομίζω αποτυπώνει ανάγλυφα όσα αναφέρονται στην ερώτηση.
– Η μουσική σου συχνά κουβαλά ένταση και αλήθεια. Είναι συνειδητή επιλογή ή αναπόφευκτο κομμάτι σου;
Όταν όλα συμβαίνουν ασυνείδητα τότε όλα είναι αναπόφευκτα. Δεν μου αρέσει να έχω συνείδηση του τι κάνω, προτιμώ να αφήνομαι στην έκσταση της δημιουργικής μου στιγμής.
– Από πού ξεκινάς συνήθως ένα τραγούδι: στίχο, μελωδία ή ρυθμό;
Πάντοτε υπάρχει μία αρχή, ένα ερέθισμα, μία λέξη, ένα βάσανο, ένας πόνος, μία νοσταλγία, ένας μελωδικός ψίθυρος ίσως ακόμα και ένας ξέφρενος ρυθμικός τρόπος στην κιθάρα, όχι σκέψεις αλλά συναισθήματα. Πολλά μου τραγούδια έχουν ξεκινήσει παίζοντας μία σειρά ακόρντων ψάχνοντας την αρμονία τους τραγουδώντας αρλούμπες στην αρχή, άλλες πάλι φορές έχοντας ακούσει μέσα μου ξαφνικά μία μελωδία. Όλα αυτά ίσως γιατί έχω συνειδητοποιήσει πως ανεξάρτητα από ό,τι θα πεις μετά με ένα καλό στίχο, αν δεν υπάρχει σαν βάση μία καλή, καλύτερη και ακόμα μία κάλλιστη σύνθεση τότε όλα γκρεμίζονται σαν σπιτάκι με τραπουλόχαρτα.
– Πόσο σημαντικός είναι ο αυθορμητισμός στη διαδικασία της σύνθεσης;
Πολύ εύστοχη ερώτηση. Νομίζω πως αρχικά κυριαρχεί το ένστικτο, η διαίσθηση πως κάτι σε οδηγεί, σαν αυτόματος πιλότος. Αλλά ακόμα είναι μία ακατέργαστη ιδέα, μετά ίσως κι ένα κρυφό διαμάντι αλλά ίσως πάλι ένα κάρβουνο σκέτο στην πιο απαισιόδοξη εκδοχή. Όταν όμως κάτσεις και δουλέψεις πάνω του μπορεί να χτυπήσεις την φλέβα χρυσού που έψαχνες καιρό πριν.
– Υπάρχουν στιγμές που η φωνή «λέει περισσότερα» από ένα στίχο;
Σε ένα παλιό και αγαπημένο τραγούδι των WHO στο ‘Join Together’ ο Roger Daltrey τραγουδάει: it’s the singer not the song that makes the music move along το οποίο έχει μια αλήθεια. Είναι ο τρόπος της ερμηνείας και όχι τόσο με την τεχνική διάσταση μια φωνής αλλά με το πάθος, την ειλικρίνεια και όσα μεταφέρει βιωματικά μέσα του ένας ερμηνευτής. Η φωνή μεταφέρει την δική της αλήθεια.
Ο σπουδαίος Μπιθικώτσης που τραγουδούσε Ελύτη και χωρίς να κατανοεί ακριβώς αυτή την ποίηση παρόλα αυτά την ένιωθε, του άρεζαν οι λέξεις. Το ίδιο ισχύει και για έναν απλό, ανθρώπινο, αληθινό και αξιοπρεπή στίχο όπου όμως με την ερμηνεία μίας τραγουδίστριας οι λέξεις αποκτούν τεράστια σημασία και το τραγούδι απογειώνεται. Παραδείγματα πολλά ιδιαίτερα στον χώρο των μεγάλων λαϊκών μας ερμηνευτριών όπως η Βίκυ Μοσχολιού, η Ρίτα Σακελλαρίου, η Καίτη Γκρέι, η Χαρούλα Αλεξίου.
– Ποιες μουσικές σε διαμόρφωσαν ως δημιουργό;
Μεγάλωσα σε ένα αστικό περιβάλλον με την έννοια του άστεως κυρίως, όλες οι παραστάσεις μου ήταν αυτές των πόλεων και συγκεκριμένα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και μέσα στο σπίτι μας το ραδιόφωνο ήταν συνεχώς ανοιχτό. Άκουγα εκών άκων διάφορες μουσικές ελληνικές, ξένες. Η αδερφή μου που είναι μεγαλύτερη και τότε ήταν teenager είχε αρχίσει να φέρνει στο σπίτι δισκάκια με τους Beatles κυρίως και θυμάμαι μετά να τρέχουμε με τον πατέρα μου στα δισκάδικα να αγοράσουμε και άλλα δισκάκια τους. Ο πατέρας μου ήταν λάτρης της jazz, των big bands οπότε αγόραζε κι αυτός δίσκους. Τώρα που το σκέφτομαι δεν μου προξενεί απορία που κατέληξα κι εγώ φανατικός βινυλιάκιας να τρέχω στην εφηβεία μου στα δισκάδικα ψάχνοντας το επόμενο αριστούργημα των Yes, των Moody Blues, των Procol Harum. Λίγο μετά ήρθε το punk και συνέχισα ακόμα πιο φανατικά. Οι δίσκοι που άκουγα λοιπόν με διαμόρφωσαν μουσικά.
– Πώς ισορροπείς ανάμεσα στις επιρροές και στη δική σου ταυτότητα;
Οι επιρροές είναι ένα σύνολο ακουσμάτων από διαφορετικές πηγές, η αφομοίωση αυτών των επιρροών είναι η ισορροπία άρα και ο δικός μου ήχος, το δικό χνάρι, η δική μου συνέχεια άρα και ταυτότητα μέσα από τον τρόπο που τραγουδώ, τον ήχο της φωνής μου, τον τρόπο που συνθέτω μία μουσική, που γράφω ένα τραγούδι.
– Ποιες στιγμές της καριέρας σου σε διαμόρφωσαν περισσότερο – θετικά ή αρνητικά;
Κάθε ένας δίσκος που έκανα με έβαζε μπροστά σε μία νέα πρόκληση. Κάθε ένας δίσκος ήταν μία ξεχωριστή στιγμή για μένα, ένα βήμα μπροστά. Κρατώ μονάχα τα θετικά. Ακόμα και τα όσα αρνητικά μου συνέβησαν εν τέλει βγήκαν σε καλό γιατί μάθαινα από αυτά. Κανένας δεν μπορεί να σου κάνει κακό αν δεν τον αφήσεις να κατοικήσει μέσα σου.
– Τι σημαίνει για σένα η ζωντανή επαφή με το κοινό; Υπάρχει live που δεν θα ξεχάσεις ποτέ – και γιατί;
H παρουσία μου στο Rockwave του 1998 και στο Κύτταρο τον Μάιο του 2018. Όλα ήταν τέλεια πάνω στη σκηνή και κάτω στον πολύ κόσμο που χόρευε και τραγουδούσε μαζί μου.
– Πιστεύεις ότι ο καλλιτέχνης έχει ευθύνη να παίρνει θέση;
Όταν ξεκινούσα την μουσική μου πορεία ποτέ δεν ένιωθα πως αναλάμβανα κάποια ευθύνη εκτός από την ευθύνη απέναντι στον εαυτό μου να γράφω τραγούδια και μουσικές που πρώτα από όλα θα άρεσαν σε μένα, θα αντιπροσώπευαν εμένα, τον εαυτό μου. Δεν αισθάνομαι και δεν θέλω να μου επιβάλλει κανείς αυτή την ευθύνη να παίρνω θέση παρά μονάχα όταν εγώ αισθανθώ την ανάγκη να εκφράσω ένα συναίσθημα, μία αντίληψη μέσα από ένα δικό μου τραγούδι και όχι από πίστη ή ιδεολογία διατηρώντας την προσωπική μου ελευθερία καλλιτεχνική αλλά και κοινωνική. Δεν γύρευα ποτέ μου με αυτόν τον τρόπο ακροατήρια που εν τέλει χειροκροτούν τη θέση σου παρά την ίδια τη μουσική δημιουργία. Σε ό,τι με αφορά δεν κάνω στρατευμένη τέχνη, με απωθεί.
– Τι σε θυμώνει περισσότερο σήμερα;
Δεν τελώ υπό το καθεστώς ενός διαρκούς και αιώνιου θυμού θεωρώντας πως αυτό το συναίσθημα σκοτώνει την αληθινή δημιουργία και σε μεταμορφώνει σε μία καρικατούρα αιώνιας επανάληψης. Θα έλεγα μάλλον θλίψη και λύπη περισσότερο για την ανοησία, την μη σκέψη, τη μαγική σκέψη, την ψυχολογική και σωματική βία, την ημιμάθεια και την γενικευμένη δυστυχώς εμμονική ηλιθιότητα των ημερών μας που έχει συγκροτηθεί σε μεγάλες ομάδες ομονοούντων ωρυόμενων σε όλα τα social media.
– Υπάρχει κάτι που δεν έχεις τολμήσει ακόμα να πεις μέσα από τη μουσική σου;
Όλα έχουν ειπωθεί γενικώς ωστόσο ξαναλέγονται πάντοτε με ένα διαφορετικό τρόπο. Ο θάνατος, η απώλεια, η ευτυχία, η χαρά, ο χωρισμός, ο έρωτας, η μετάνοια, η παράνοια, ο πόθος, αυτά είναι αιώνια θέματα, απλώς είναι ο τρόπος που θα τα πεις κάθε φορά.
– Υπάρχει μουσικό μονοπάτι που δεν έχεις εξερευνήσει ακόμα;
Εξελίσσω τον δικό μου τρόπο, τον ήχο μου κάθε φορά που πάω να βγάλω ένα καινούργιο album. Είμαι τραγουδοποιός και κάθε φορά έχω την έγνοια, την αγωνία να διαμορφώσω ένα κατάλληλο ηχητικό περιβάλλον για τα καινούργια μου τραγούδια όπως έκανα τώρα με το Μεγάλες Στιγμές έχοντας δίπλα μου σαν παραγωγό/ενορχηστρωτή τον Κώστα Μπουντούρη. Είναι ένας ‘δίσκος’ που με φέρνει πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά είμαι και αισθάνομαι αυτόν τον καιρό. Η rock αισθητική μου παιδεία και εν γένει η ροκ είναι ένα ρεύμα που έχει πολλούς παραποτάμους και ρυάκια ανεξερεύνητα.
– Αν ξεκινούσες σήμερα, τι θα έκανες ηχητικά διαφορετικά;
Δεν μπορώ να γνωρίζω και δεν με απασχολεί ποτέ ένα τέτοιο ερώτημα. Είμαι ένας ακόμα από την δική μου γενιά και ομολογώ πως αισθάνομαι θαυμάσια με αυτό που κάνω και δημιουργώ τόσα χρόνια.
– Αν κοιτάξεις πίσω τον εαυτό σου στα πρώτα βήματα, τι θα του έλεγες σήμερα;
Καλά έκανες και στηρίχτηκες στις δικές σου δυνάμεις, που πίστεψες στον εαυτό σου, στο όνειρο σου και περπάτησες τον δικό σου δρόμο. Στο κομμάτι Χόρεψε Ξανά που βρίσκεται μέσα στο νέο μου album τα λέω όλα.
– Τι να περιμένουμε από τα επόμενα μουσικά σου βήματα;
Μα τι άλλο από ένα καινούργιο album και ίσως κάποιες εμφανίσεις που τόσο πολύ λαχταρώ να κάνω με μία εξαιρετική μπάντα που θέλω να φτιάξω.
Ευχαριστώ!!
