Θεωρείται από τους μεγαλύτερους μύθους του Χόλυγουντ και μια από τις πιο όμορφες υπάρξεις που πέρασαν από την μεγάλη οθόνη. Το απόλυτο σύμβολο του σεξ, η γυναίκα που σαγήνευσε τον κόσμο, η ηθοποιός που εξήντα και πλέον χρόνια μετά το θάνατό της συνεχίζει να τραβά τα βλέμματα πάνω της. Κάθε δημοσίευμα, ταινία ή ντοκιμαντέρ για τη σύντομη ζωή της ελκύει το κοινό, όπως και η παράσταση «Φάκελος Μέριλιν Μονρόε: Κωδικός Εrase» που παρακολουθήσαμε στο θέατρο Artbox Fargani, μια συμπαραγωγή του ΚΘΒΕ και της Πολιτείας Πολιτισμού.
Είδε η Άννια Κανακάρη και σχολιάζει για την Κουλτουρόσουπα
Η Νόρμα Τζιν Μπέϊκερ, όπως ήταν το αληθινό όνομα της Μέριλιν, γεννήθηκε την 1η Ιουνίου του 1926 στο Λος Άντζελες. Τα παιδικά της χρόνια κάθε άλλο παρά ευτυχισμένα μπορούν να χαρακτηριστούν. Μεγάλωσε χωρίς να γνωρίζει ποιος ήταν πραγματικά ο πατέρας της, με μια μητέρα που αδυνατούσε να της προσφέρει την στοργή που χρειαζόταν. Όταν ήταν πέντε ετών η ψυχικά διαταραγμένη γιαγιά της προσπάθησε να την πνίξει,ενώ από τα εννιά της μπαινόβγαινε σε ιδρύματα και θετές οικογένειες όπου κακοποιήθηκε σεξουαλικά. Στα δεκάξι της αναζήτησε «διέξοδο» σε έναν γάμο που έληξε άδοξα, όπως άλλωστε και οι δύο επόμενοι. Σε κανέναν δεν μπόρεσε να βρει την αγάπη που τόσο ποθούσε, το ασφαλές καταφύγιο που θα κρατούσε μακριά τους δαίμονές της. Στις 5 Αυγούστου 1962 βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της. Είχε το ακουστικό του τηλεφώνου στο χέρι της και ήταν ξαπλωμένη μπρούμυτα, γυμνή. Η επίσημη εκδοχή του θανάτου της ήταν αυτοκτονία, αν και πολλοί συνδέουν το τέλος της με τον παράνομο δεσμό της με τα αδέρφια Τζον και Ρόμπερτ Κένεντικαι κυρίως τα κρατικά μυστικά που «δεν» έπρεπε να γνωρίζει. Η Μέριλιν έφυγε από τη ζωή μόνη, όπως έζησε. Ήταν μόλις 36 ετών…
Πρόκειται για ένα νέο, ευστόχως διεισδυτικό και βαθιά ανθρώπινο έργο (+), φόρο τιμής στη λαμπερή σταρ, που υπογράφει η Ροδή Στεφανίδου. Η συγγραφέας προσεγγίζει τη ζωή και τον μυστηριώδη θάνατο της εμβληματικής ηθοποιού, διεισδύει στην ψυχοσύνθεση της και με εξαιρετική ευαισθησία αναδεικνύει την τραγικά ευάλωτη πλευρά της. Το έργο ξεκινά από την ημέρα του θανάτου της και μέσα από αφηγήσεις και διαλόγους περιγράφει τα σκοτεινά παιδικά της χρόνια, τις σκληρές και τόσο βίαιες στιγμές που την σημάδεψαν και την συνόδευαν ως το τέλος. Παρουσιάζει την Μέριλιν ως μια ευάλωτη γυναίκα που παλεύει με την κατάθλιψη, τον εθισμό και την αδίστακτη συμπεριφορά του περιβάλλοντός της, εστιάζοντας στον εσωτερικό σπαραγμό και την εύθραυστη ψυχολογία που της στερούσε τη χαρά της ζωής.Η ατμόσφαιρα του έργου είναι έντονα δραματική και μυστηριώδης. Η καταιγιστική αναφορά πληροφοριών, η συνεχής αποκάλυψη στοιχείων προσδίδουν στο κείμενο ύφος ανακριτικό και χαρακτήρα αστυνομικής έρευνας, παρόλο που συνδυάζει στοιχεία μυθοπλασίας. Δεν πρόκειται για μια απλή βιογραφία της ηρωϊδας, αλλά για ένα σπαρακτικό ψυχογράφημα με έντονα στοιχεία πολιτικού θρίλερ. Μια αποκάλυψη της απόγνωσης πίσω από το λαμπερό χαμόγελο, μια συγκινητική καταγγελία της προσπάθειας φίμωσης και «διαγραφής» μιας γυναίκας, που πέθανε όπως έζησε: έρμαιο, ρημαγμένη και γυμνή, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο σκηνοθέτης.
Ο Ένκε Φεζολλάρι, που υπογράφει τη σκηνοθεσία της παράστασης, επιχειρεί να διεισδύσει στα σκοτεινά μονοπάτια της ψυχής της Μέριλιν, φωτίζοντας τις αντιφάσεις και την ευαλωτότητά της μέσα από μια σύγχρονη σκηνική αφήγηση που βασίζεται στην ένταση, την ρεαλιστική αποτύπωση και την δυναμική παράθεση γεγονότων και συναισθημάτων. Από την πρώτη κιόλας σκηνή η ηρωίδα φαίνεται εγκλωβισμένη σε ένα ασφυκτικό περιβάλλον που απειλεί να την «διαγράψει». Η όλη οπτική του αποδομεί το είδωλο και αναδεικνύει τον άνθρωπο που παλεύει ανάμεσα σε χάπια, τηλέφωνα και την ανάγκη για αγάπη. Η παράσταση είναι δομημένη ως μια αποσπασματική αφήγηση, μια παράθεση σκηνών/γεγονότων (τους τίτλους των οποίων ανακοινώνουν κάθε φορά οι ηθοποιοί), όπου κάθε σκηνή είναι και μια ενότητα από τον φάκελο της Μέριλιν. Σημαντική υπήρξε η παρουσία του αφηγητή στη σκηνή, που συνέβαλε στην οπτικοποίηση των όσων περιγράφονται και μεγιστοποίησε τον συναισθηματικό αντίκτυπο των σκληρών στιγμών που διαδραματίζονται. Εύστοχη επιλογή, τέλος, η ταυτόχρονη μετάδοση αυθεντικών βίντεο με χαρακτηριστικές στιγμές της Μέριλιν που άφησαν εποχή.
Το ρεαλιστικό σκηνικό της Δανάης Πανά, «φορτωμένο» με διάφορα αντικείμενα εποχής, επικοινώνησε πλήρως την ασφυκτική ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος της ηρωίδας, το χαώδες ψυχολογικό υπόβαθρο, τον αποδιοργανωμένο εσωτερικό κόσμο, την στρεσογόνα κατάσταση που μεγιστοποιούσε το συναισθηματικό αδιέξοδό της. Σε πλήρη αρμονία και οι ενδυματολογικές επιλογές της ίδιας, απόλυτα συμβατές με τους χαρακτήρες.
Οι φωτισμοί του Γιάννη Κυρατζή και η μουσική ένδυση της παράστασης ενέτειναν την διαρκή ένταση, την συγκινησιακή φόρτιση και την σκληρότητα των σκηνών.
Η Αλεξάνδρα Παλαιολόγου προσέγγισε τον ρόλο της Μέριλιν με ευαισθησία και απέδωσε τον ψυχισμό και το εσωτερικό δράμα της με ιδιαίτερη εκφραστικότητα. Η ερμηνεία της, αν και είχε αδύναμες στιγμές αρχικά, είχε γενικότερα μια αλήθεια που εκφράστηκε μέσα από το βλέμμα, τη φωνή, το πρόσωπο και γενικά τη στάση του σώματός της. Άλλοτε δυναμική και άλλοτε ανασφαλής και εύθραυστη, έδωσε μια ιδιαίτερα ανθρώπινη διάσταση στην εικόνα της λαμπερής σταρ που όλοι γνωρίζουμε.
Αρκετά καλή και η εμφάνιση του Χρήστου Παπαδημητρίου στον ρόλο του αφηγητή. Επέδειξε δύναμη, ακρίβεια και ρεαλισμό, σε μια ερμηνεία με ιδιαίτερη ένταση και πολλές εναλλαγές ρόλων. Λειτούργησε, θα λέγαμε, εξισορροπητικά αναδεικνύοντας κυρίως το στοιχείο της έρευνας και των ντοκουμέντων σε αντίθεση με την πρωταγωνίστρια που διαχειρίστηκε περισσότερο το συναισθηματικό κομμάτι του προσωπικού δράματος της Μέριλιν.
Και κάποιες παρατηρήσεις (-): Αναμφίβολα το κείμενο φωτίζει άγνωστες πτυχές της ζωής της διάσημης σταρ και μάλιστα μέσα από ενδελεχή έρευνα του επίσημου φακέλου της υπόθεσής της. Λόγω ακριβώς της φύσης αυτής του έργου, ότι είναι δηλαδή βασισμένο σε ντοκουμέντα και αρχεία, η απόδοση προσιδιάζει σε μεγάλο βαθμό σε σκηνικό ντοκιμαντέρ. Ο καταιγισμός πληροφοριών, ονομάτων, ημερομηνιών και ιατρικών στοιχείων ενισχύει αυτόν τον χαρακτηρισμό και δυστυχώς απομειώνει την αίσθηση της θεατρικότητας, το συναισθηματικό βάθος της απόδοσης, την συνειδησιακή ταύτιση του κοινού με τους χαρακτήρες. Επιπλέον, είναι προφανές ότι οι υψηλοί τόνοι (φωνές) στην παράσταση αποτελούν μια συνειδητή σκηνοθετική επιλογή, ως μια κραυγή διαμαρτυρίας της ηρωίδας απέναντι στην μοναξιά και την ψυχολογική βία που έχει υποστεί. Η διαρκής όμως ένταση (και συναισθηματικά αλλά και ηχητικά) από κάποιο σημείο και μετά καταλήγει κουραστική, με κίνδυνο να οδηγήσει περισσότερο στην αποστασιοποίηση παρά στην ταύτιση και την συνειδητοποίηση της τραγικότητας των σκηνών.
Συμπερασματικά (=) παρακολουθήσαμε μια δυνατή, γεμάτη ένταση παράσταση, που διεισδύει στην εύθραυστη ψυχοσύνθεση της Μέριλιν Μονρόε. Έναν συγκινητικό φόρος τιμήςσε μια λαμπερή σταρ που αρνείται να «διαγραφεί» από τη μνήμη μας…
Βαθμολογία 6,3/10
ARTBOX FARGANI
«Φάκελος Μέριλιν Μονρόε: Κωδικός Erase» της Ροδή Στεφανίδου.
– Συνεντεύξεις: Αλεξάνδρα Παλαιολόγου – Ροδή Στεφανίδου
Δεν θα δούμε το «είδωλο», αλλά τη γυναίκα που σπαράζει πίσω από τα φώτα, αναζητώντας απεγνωσμένα την αγάπη.
Σκηνοθεσία: Ένκε Φεζολλάρι. Ερμηνεύουν: Αλεξάνδρα Παλαιολόγου.
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Πέμπτη , Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 19:00 (έως 14/03)
Αναλυτικές πληροφορίες για τη παράσταση θα βρείτε εδώ
