Γράφει η Πίτσα Στασινοπούλου για την Κουλτουρόσουπα
Ώρες- ώρες νοιώθει κανείς πραγματικά τον εγκέφαλό του να παραλύει με όσα παρανοϊκά συμβαίνουν γύρω του… φανταστείτε τώρα τί παθαίνει ο εγκέφαλος του τηλεθεατή, που πέραν της δεδομένης παράνοιας του έξω κόσμου, η οποία του σερβίρεται ως καθημερινό μενού στο πιάτο, επιπλέον έρχεται αντιμέτωπος με τόνους απύθμενης σαχλαμάρας, γελοιότητας, κατινιάς, υποκρισίας, υποτίμησης και πάει λέγοντας, ως … λαχταριστά συνοδευτικά του κυρίως πιάτου!
Εκπομπές του απόλυτου τίποτα από το πρωί μέχρι το βράδυ, που δεσμεύουν το δημόσιο αγαθό της τηλεοπτικής συχνότητας για να εξαντλήσει κάθε πικραμένος τα προσωπικά απωθημένα του, τις κόντρες του, τα κόμπλεξ του, την ιδιωτική του ζωή, την κενότητα του μυαλού του κλπ. ή να πουλήσει την εμπορική πραμάτεια του πάγκου του ή να στήσει φαιδρές δίκες και ανακριτικές επιτροπές ή να «ψυχαγωγήσει» με ό,τι πιο φτηνιάρικο του βρίσκεται εύκαιρο…
Είναι αλήθεια ότι στην τελευταία κατηγορία της ευτελούς «ψυχαγωγίας», τα ιδιωτικά κανάλια – εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων μυθοπλασίας- δίνουν ρέστα, ανταγωνιζόμενα ποιο θα προσφέρει το μεγαλύτερο καρκατσουλιό… από ανεκδιήγητα ριάλιτι τύπου Survivor ή γελοία τραγουδιστικά «σώου» ή ανούσια τηλεπαιχνίδια, μέχρι φτηνιάρικα μαγκαζίνο απίστευτης αηδίας ή βλακώδεις ντεμέκ «ανατρεπτικές» συνεντεύξεις ή σαχλο- αναλύσεις καφενείου άσχετης γυναικοπαρέας κλπ. Ένα ολόκληρο συστημικό σύμπαν που φαντασιώνεται την ηλιθιότητα ως ψυχαγωγία προσβάλλοντας χυδαία τη νοημοσύνη μας, χωρίς να πτοείται από τα πολικά νούμερα τηλεθέασης πέριξ του μηδενός, ώστε να πάρει το μήνυμα και τον δρόμο… τον αγύριστο, καθότι και η ανοχή κάποτε στερεύει και το φωνάζει!
Είναι επίσης αλήθεια ότι σε αντίθεση με τα ιδιωτικά κανάλια, η κρατική (και ουχί δημόσια) ΕΡΤ, σε γενικές γραμμές και όπως υπαγορεύει η αποστολή της, κρατά μια στοιχειώδη αξιοπρέπεια στο πρόγραμμά της, καλύπτοντας μια ευρεία γκάμα ενδιαφέροντος για ποικίλα γούστα συνήθως με προσεγμένες εκπομπές, που φυσικά ως «αντιεμπορικές» δεν θα μπορούσαν ποτέ να φιλοξενηθούν σε κανάλια- εμπορικές επιχειρήσεις… Δίνοντας έτσι τη δυνατότητα ακόμη και σε ένα κοινό πιο εξειδικευμένο ή απαιτητικό που αποστρέφεται στην απαράδεκτη ευτέλεια, να ικανοποιήσει τις ανάγκες του με επιλογές προσιτές στην κουλτούρα του… Άλλωστε ΚΑΙ αυτή η μερίδα κοινού πληρώνει με τους φόρους της τη δημόσια τηλεόραση, οπότε αυτονόητα προσδοκά «ανταποδοτικό όφελος», όπως φυσικά το σύνολο των φορολογουμένων αδιακρίτως…
Και ενώ έτσι έχουν τα πράγματα στο εγχώριο τηλεοπτικό τοπίο, ξαφνικά εμφανίζεται στην ΕΡΤ ένα (δήθεν) καινούργιο πρότζεκτ ψυχαγωγικής εκπομπής με τίτλο «Εκτός σχεδίου»… όπου έξη ηθοποιοί επί σκηνής και με ζωντανό κοινό από κάτω, δέχονται στο ακουστικό εντολές του σκηνοθέτη Μαρκουλάκη που οφείλουν να εκτελέσουν «αυτοσχεδιαστικά», χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένο σενάριο και με στόχο υποτίθεται το γέλιο…Προφανώς πρόκειται για αναπαραγωγή του κόνσεπτ που πρώτος λάνσαρε στο Mega πριν κάποια χρόνια ο Λάμπρος Φισφής με τίτλο «Κάψε το σενάριο»… Μια έξυπνη και πρωτότυπη ιδέα για τα εγχώρια τηλεοπτικά δεδομένα, βασισμένη στον αυτοσχεδιασμό, την έκπληξη, την ετοιμότητα, την ευφυία, την ατάκα, την επικοινωνία, με υψηλό βαθμό δυσκολίας για επιτυχές αποτέλεσμα, απαιτώντας από τους συμμετέχοντες ειδικά προσόντα και εμπειρία σε ένα ιδιαίτερο είδος… που ναι μεν υπάκουε στις βασικές αρχές του standupcomedy όσον αφορά στην ελευθερία του αυτοσχεδιασμού, όμως παράλληλα ακολουθούσε δεδομένες οδηγίες, κατηύθυνε τα δρώμενα σε συγκεκριμένο στόχο, χρησιμοποιούσε ποικίλες τεχνικές με πληθώρα διασκεδαστικών επιλογών, ενώ το γέλιο προέκυπτε αβίαστα από τη σύγκρουση ρεαλισμού και σουρεαλισμού… Ένα κόνσεπτ γεμάτο εκπλήξεις, απρόοπτα, έντονο ρυθμό, διαφορετικές ενότητες ή τεχνοτροπίες, αξιοθαύμαστες επιδόσεις των ηθοποιών, απολαυστικό και άκρως επικοινωνιακό με το κοινό τον «σκηνοθέτη» Φισφή, το οποίο αγαπήθηκε κυρίως από το νεανικό κοινό που έκτοτε ακολουθεί πιστά τη μεταφορά του στη θεατρική σκηνή με soldoutπαραστάσεις σε ασφυκτικά γεμάτους χώρους…
Το λοιπόν η ΕΡΤ πήρε την εν λόγω κεντρική ιδέα και μας σερβίρει σήμερα ένα θλιβερό κακέκτυπο που βάφτισε «Εκτός σχεδίου», με τον παγωμένο, απομονωμένο στο «παράθυρό» του, στερημένο χιούμορ Μαρκουλάκη στο τιμόνι του «σκηνοθέτη», να δίνει ψυχρές, επίπεδες οδηγίες προς εκτέλεση στους ηθοποιούς, λες και κατευθύνει… όχημα για παρκάρισμα ή μηχάνημα για λειτουργία! Οι οποίες οδηγίες πέραν του ότι δεν διαθέτουν ούτε ίχνος έμπνευσης ή κωμικής σπιρτάδας ή στοιχειώδους ειρμού ή κάτι «ερεθιστικό» τέλος πάντων, προκαλούν αντί γέλιου (πού τέτοιο θαύμα…) ένα σαχλό, ακατανόητο αλαλούμ αμηχανίας, με εμφανή αγωνία των ηθοποιών να βγει «νόημα» από τον ανόητο αχταρμά των οδηγιών, παρά χιούμορ… το οποίο πασχίζουν μάταια να εκμαιεύσουν από γκριμάτσες, υπερβολές, κλισέ ατάκες, γελοίες κινήσεις κλπ. κατά τη συνήθη πολυφορεμένη συνταγή, ενώ τα χάσματα όσο ακούνε εντολές στο ακουστικό οδηγούν σε έναν ρυθμό μετά διαρκών εμποδίων που αδυνατεί να κρατήσει μια συνέχεια, σαν να αγκομαχάει αραμπάς στην ανηφόρα! Και αυτό σε κωμική υποτίθεται συνθήκη, που η γρήγορη έως καταιγιστική ροή αποτελεί δομικό της στοιχείο!
Και όχι, δεν πρόκειται για αυστηρότητα με το «καλημέρα» προσδοκώντας ότι «αργότερα μπορεί να στρώσει», γιατί οι εξώφθαλμες αδυναμίες είναι εγγενείς από τη σύλληψη της παραποιημένης ιδέας και την επιλογή του ακατάλληλου εν προκειμένω Μαρκουλάκη.. που ουδείς αμφισβητεί το καταξιωμένο ταλέντο του συγκεκριμένου και των υπολοίπων καλών ηθοποιών, όμως εδώ καλούνται να υπηρετήσουν μια ιδιαίτερη κωμική συνθήκη αυτοσχεδιασμού, που όσο κι αν μοιάζει αυθόρμητη, εντούτοις απαιτεί προετοιμασία, δοκιμές, εμπειρία, ευελιξία, προσαρμοστικότητα, ευστροφία, «ειδικό» ταλέντο, που δεν κατέχει απαραίτητα ένας καλός ηθοποιός μη δοκιμασμένος στο είδος… Όταν μάλιστα ο επικεφαλής που δίνει τις κατευθύνσεις αποδεικνύεται ανεπαρκής ή ανοίκειος σε έναν τομέα με δικούς του ξεχωριστούς κώδικες, το αποτέλεσμα είναι η άνευρη σαχλαμάρα που είδαμε χωρίς καν εκβιασμένο μειδίαμα… αντίθετα με εκνευρισμό που η πληρωμένη από τους φόρους μας τηλεόραση εκπίπτει σε γελοίες επιλογές απαράδεκτης προχειρότητας με κόστος 1,5 εκατομμυρίου για 40 ωριαία επεισόδια, σημειώνοντας στην πρεμιέρα με το ζόρι 2% τηλεθέαση!
Θα συνιστούσα λοιπόν στον Μαρκουλάκη και τους λοιπούς συντελεστές να μελετήσουν την πρωτότυπη εκπομπή του πολύπειρου στο είδος Φισφή, μήπως καταφέρουν να σώσουν το ναυάγιο, αν και χλωμό το κόβω, καθότι δεν είναι όλοι για όλα και καθείς εφ’ ω ετάχθη… Καλός ο πειραματισμός για όσους δεν αρκούνται στα «οικεία», αλλά όταν κολυμπάς χωρίς αυτογνωσία σε άγνωστα νερά ρισκάρεις να πνιγείς ενώπιον ατυχών θεατών του καταποντισμού σου, χωρίς να φταίνε σε τίποτα για την ψυχική οδύνη…Αρκεστείτε κάποιοι φαταούλες στους ρόλους που κατέχετε καλά και σας έχει προσφέρει απλόχερα η τηλεόραση κι αφήστε επιτέλους λίγο χώρο σε νεώτερους ταλαντούχους συναδέλφους σας, εκπαιδευμένους στο είδος… μεγάλη κατάρα η απληστία τελικά!
