Συζητώντας με το Μάνο Δεβετζόγλου για τη σχέση χώρου και ψυχικής υγείας | «Με τη ματιά της Νέλης» Βυζαντιάδου

Οι τρεις αρχές της αρχιτεκτονικής, σύμφωνα με τον Ρωμαίο αρχιτέκτονα Βιτρούβιο, είναι η ομορφιά, η σταθερότητα και η ευχρηστία. Ο αρχιτέκτονας οφείλει να εξισορροπεί και να συντονίζει αυτά τα τρία στοιχεία χωρίς κανένα από αυτά να τονίζεται περισσότερο σε βάρος των άλλων. Πώς, όμως, επηρεάζει ο χώρος στον οποίο περνάμε μέρος του χρόνου μας σε καθημερινή βάση τη διάθεσή μας;

#ΜεΤηΜατιάΤηςΝέλης

Είτε πρόκειται για το σπίτι μας, είτε πρόκειται για τον επαγγελματικό χώρο στον οποίο εργαζόμαστε, τι ρόλο παίζει στην ψυχολογία μας; Ο κύριος Μάνος Δεβετζόγλου, αρχιτέκτονας εσωτερικού χώρου- διακοσμητής, διαπιστώνει, μέσα από την επαγγελματική του εμπειρία, ότι ο χώρος στον οποίο ζούμε ή εργαζόμαστε, επηρεάζει βαθιά την ψυχολογία και τη συνολική μας διάθεση. Όπως υποστηρίζει ένας καλά σχεδιασμένος χώρος, που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και την καθημερινότητά μας, μπορεί να προσφέρει αίσθηση ηρεμίας, ισορροπίας και ευεξίας. Αντίθετα, ένας ακατάλληλα διαμορφωμένος χώρος επιδρά, συχνά, αρνητικά στη συγκέντρωση και την ψυχολογική μας κατάσταση. Γι’ αυτό θεωρεί  ότι ο σωστός σχεδιασμός αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ποιότητα ζωής μας. Μια βασική διαφορά ανάμεσα στο σπίτι και τον επαγγελματικό χώρο είναι ότι στον επαγγελματικό χώρο συνυπάρχουμε με διαφορετικούς ανθρώπους και υπάρχει, συνήθως, κοινό – πελάτες που σημαίνει ότι η διακόσμηση του χώρου πρέπει να ανταποκρίνεται τόσο στις ανάγκες των εργαζομένων όσο και στις προσδοκίες των πελατών.Ο σχεδιασμός του χώρου οφείλει να ισορροπεί ανάμεσα στη λειτουργικότητα για το προσωπικό και την αισθητική εμπειρία για τον πελάτη. Η αισθητική του χώρου πρέπει να δημιουργεί ένα ευχάριστο και παραγωγικό περιβάλλον για τους εργαζόμενους, αλλά και να είναι ελκυστική για τους πελάτες. Αντίθετα, στο σπίτι η διακόσμηση πρέπει να αποπνέει οικειότητα και προσωπικότητα, ώστε να νιώθει κανείς άνετα είτε ο ίδιος είτε οι άνθρωποι, που επιλέγει να φιλοξενήσει. Στον οικιακό χώρο προτεραιότητα έχει η άνεση και η θετική ατμόσφαιρα για τους κατοίκους του όπως επίσης και για όσους τον επισκέπτονται.

Θέλω να μάθω τι πρέπει να έχει ένας χώρος για να συμβάλλει στην ψυχική υγεία μας. Ο κύριος Δεβετζόγλου λέει ότι για να συμβάλλει θετικά στην ψυχική υγεία μας ένας χώρος, θα πρέπει να αποπνέει ισορροπία, λειτουργικότητα και αρμονία. Η σωστή οργάνωση, ο φυσικός φωτισμός, οι ήπιες αποχρώσεις και η αίσθηση καθαριότητας και τάξης δημιουργούν περιβάλλοντα που προάγουν τη χαλάρωση και τη θετική διάθεση. Παράλληλα η ύπαρξη στοιχείων, που εκφράζουν την προσωπικότητα ή τις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν ή εργάζονται εκεί, ενισχύει τη σύνδεση με τον χώρο και συμβάλλει στην ψυχική ευεξία. Κάθε χώρος, συνεχίζει, πρέπει να προσφέρει άνεση και αίσθηση οικειότητας επιτρέποντας στο άτομο να λειτουργεί ή να χαλαρώνει χωρίς περιορισμούς στην καθημερινότητά του. Το σπίτι οφείλει να είναι ένας χώρος ξεκούρασης και ισορροπίας, όπου τίποτα στη διαρρύθμιση ή στη διακόσμηση δεν παρεμποδίζει τη ροή της καθημερινής ζωής. Το ίδιο ισχύει και στον επαγγελματικό χώρο, απλά εκεί πρέπει να καλύπτονται οι ανάγκες ανάλογα με το είδος εργασίας.

Γνωρίζω τον συνεντευξιαζόμενο εδώ και χρόνια και μαζί με αυτόν ξέρω την αγάπη, που έχει, για τη δουλειά του, τη διακόσμηση χώρων. Αναρωτιέμαι αν είναι αρκετοί αυτοί που απευθύνονται σε ένα διακοσμητή. ‘Ασχολούμαι με τη διακόσμηση χώρων αρκετά χρόνια. Ο ρόλος του διακοσμητή είναι πολύ σημαντικός καθώς συμβάλλει στη δημιουργία χώρων που συνδυάζουν αισθητική, λειτουργικότητα και ισορροπία. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν την αξία της επαγγελματικής μας προσέγγισης στη διαμόρφωση ενός χώρου και απευθύνονται σε διακοσμητές επιδιώκοντας ένα αποτέλεσμα που αντανακλά την προσωπικότητα και τις ανάγκες τους’, απαντά.

Αν και έχω αλλάξει δυο φορές σπίτι, ως τώρα, και αρκετές παραπάνω επαγγελματικό χώρο, δεν έχω εμπειρία συνεργασίας με διακοσμητή χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποκλείω την πιθανότητα να το επιλέξω στο μέλλον. Αυτό που υποψιάζομαι πάντως, ξέροντας καλά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργώ στην καθημερινότητά μου, είναι ότι θα είχα άποψη και δεν θα αφηνόμουν απλώς στις προτάσεις του ειδικού. Πόσο δυσκολεύει κάτι τέτοιο τη δουλειά ενός διακοσμητή και ποιες είναι, εν τέλει, οι συχνότερες απαιτήσεις ενός πελάτη ή οι συνηθέστεροι ενδοιασμοί του; Ο κύριος Δεβετζόγλου τονίζει ότι οι πιο συχνές απαιτήσεις πελατών αφορούν τη βελτιστοποίηση του χώρου, την επιλογή κατάλληλων χρωμάτων και υλικών καθώς και τη δημιουργία μιας ζεστής και καλαίσθητης ατμόσφαιρας. Οι συνηθέστεροι ενδοιασμοί τους σχετίζονται κυρίως με το κόστος, το χρονοδιάγραμμα ή το φόβο ότι το τελικό αποτέλεσμα ίσως να μην ανταποκρίνεται πλήρως στις αρχικές προσδοκίες τους. Γι’ αυτό η επικοινωνία και η κατανόηση των αναγκών του πελάτη είναι καθοριστικής σημασίας σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Σίγουρα βοηθά πάρα πολύ η σωστή παρουσίαση κάθε έργου με δυσδιάστατα και κατασκευαστικά σχέδια και κυρίως με την παρουσίαση μέσω τρισδιάστατων σχεδίων όπου με εικόνες ο πελάτης βλέπει το τελικό αποτέλεσμα με όλες τις κατασκευές, τα υλικά και τα χρώματα για το πώς θα είναι ο χώρος του μετά την κατασκευή.

Φαντάζομαι ότι είναι σημαντικό να προσαρμοστεί ο χώρος στην ιδιοσυγκρασία του πελάτη. Ο κύριος Δεβετζόγλου συμφωνεί λέγοντας ότι η προσαρμογή του χώρου στην ιδιοσυγκρασία και τον τρόπο ζωής του πελάτη αποτελεί βασικό στόχο σε κάθε έργο. Μέσα από προσεκτική επικοινωνία και κατανόηση των αναγκών, των συνηθειών και των αισθητικών προτιμήσεων, είναι εφικτό να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που να εκφράζει το χαρακτήρα του ανθρώπου που το κατοικεί ή το χρησιμοποιεί. Η εμπειρία βοηθά στο να μεταφραστούν οι επιθυμίες σε λειτουργικές και αισθητικά ισορροπημένες λύσεις διατηρώντας πάντα τον επαγγελματικό σχεδιασμό ως σημείο αναφοράς. Αυτό θα πάρει λίγο χρόνο για να γίνει αλλά μέσα από κουβέντες, εικόνες και σχέδια το αποτέλεσμα, που θα βγει, ανταμείβει την αρχική καθυστέρηση. Αμέσως μου γεννιέται το επόμενο ερώτημα. Τι γίνεται όταν η προσέγγιση του διακοσμητή είναι διαφορετική από αυτό που είχε φανταστεί ο πελάτης; ‘Είναι φυσικό να υπάρχει, κάποιες φορές, διαφοροποίηση ανάμεσα στη δική μου επαγγελματική προσέγγιση και στην αρχική εικόνα που έχει ο πελάτης’, λέει ο συνεντευξιαζόμενος για να συνεχίσει ως εξής: ‘Σε αυτές τις περιπτώσεις, δίνω προτεραιότητα στον ανοιχτό διάλογο και στην αναλυτική παρουσίαση των προτάσεών μου, εξηγώντας τα λειτουργικά και αισθητικά τους πλεονεκτήματα. Παράλληλα λαμβάνω σοβαρά υπόψιν τις επιθυμίες και την αισθητική του πελάτη ώστε μέσα από αμοιβαία κατανόηση να προκύψει μία λύση που να ικανοποιεί και τις δύο πλευρές. Ο στόχος είναι πάντα το τελικό αποτέλεσμα να εκφράζει τον πελάτη αλλά και να διατηρεί τον επαγγελματισμό και την ποιότητα του σχεδιασμού. Κάθε επαγγελματίας του κλάδου μας έχει τη δική του αισθητική και λειτουργική ταυτότητα αλλά είναι πολύ σημαντικό, μέσα από τη δική μου καθοδήγηση, κάθε πελάτης να νιώσει το χώρο δικό του και όχι να του παρουσιάσω κάτι που θα είναι ξένο για αυτόν’.

Σκέφτομαι ότι στον κόσμο του ενδύματος η μόδα κάνει κύκλους. Ισχύει, άραγε, κάτι παρόμοιο με τη διακόσμηση; ‘Στο χώρο της διακόσμησης, όπως και στη μόδα, παρατηρούνται τάσεις που επανέρχονται με το χρόνο. Κλασικά στιλ, χρώματα και υλικά επανεμφανίζονται, συχνά, με σύγχρονες παραλλαγές ή ανανεωμένες εφαρμογές. Παράλληλα η διακόσμηση εξελίσσεται και επηρεάζεται από νέες τεχνολογίες, υλικά και ανάγκες των χρηστών. Ωστόσο η διαφορά είναι ότι ενώ η μόδα αλλάζει γρήγορα, στη διακόσμηση η διάρκεια και η λειτουργικότητα των χώρων απαιτούν μεγαλύτερη σταθερότητα και προσαρμοστικότητα ώστε οι χώροι να παραμένουν αισθητικά και πρακτικά λειτουργικοί για πολλά χρόνια. Η εξέλιξη της τεχνογνωσίας στα υλικά και στις μεθόδους κατασκευής επιτρέπει πλέον τη σχεδίαση χωρίς τους περιορισμούς του παρελθόντος. Οι σύγχρονες τεχνικές και τα καινοτόμα υλικά διευρύνουν συνεχώς τις δυνατότητες του σχεδιασμού, προσφέροντας ελευθερία στη μορφή και στη λειτουργία. Η πρόοδος στην τεχνολογία των υλικών και στη διαδικασία παραγωγής έχει καταργήσει πολλούς παραδοσιακούς περιορισμούς επιτρέποντας πιο δημιουργικές και ευέλικτες λύσεις’, δηλώνει.

Φτάνοντας στο τέλος αυτής της συζήτησης, του ζητώ να μοιραστεί μαζί μας ένα περιστατικό συνεργασίας που τον δυσκόλεψε ή έστω τον προβλημάτισε. Εκείνος θυμάται: ‘Σε αρκετές περιπτώσεις προκύπτουν δυσκολίες όταν οι ανάγκες ή οι προσδοκίες του πελάτη δεν είναι πλήρως ξεκάθαρες από την αρχή του έργου. Ένα ακόμα βασικό πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές οι πελάτες έχουν μια λανθασμένη εικόνα του χώρου και μου ζητούν κατασκευές ή έπιπλα που είναι πολύ ογκώδη για το χώρο τους. Άλλες φορές θα τα προσαρμόσω μικραίνοντας την αναλογία τους και άλλες φορές αυτό δεν μπορεί να συμβεί γιατί θα αλλάξει η φόρμα τους σαν σχέδιο. Θυμάμαι ένα περιστατικό όπου οι απαιτήσεις και οι επιλογές υλικών και χρωμάτων άλλαζαν συνεχώς κατά τη διάρκεια της διαδικασίας με συνέπεια να δημιουργούνται προκλήσεις στην τήρηση του χρονοδιαγράμματος και στον συντονισμό των εργασιών. Αυτή η εμπειρία μου δίδαξε τη σημασία της σαφούς επικοινωνίας και της λεπτομερούς καταγραφής των αναγκών από την αρχή όπως επίσης και της συνεχούς ενημέρωσης και διαβούλευσης με τον πελάτη για να διασφαλιστεί το καλύτερο αποτέλεσμα’.

Τα σπίτια μοιάζουν με τους ανθρώπους που τα κατοικούν, είπε ο Βίκτωρ Ουγκώ. Κι εγώ θα συμπληρώσω πως ακόμα κι αν έχει βάλει το ύφος του ένας επαγγελματίας, το σπίτι ή το γραφείο θα αφομοιώσει στην πορεία τα χρώματα και τις μυρωδιές των ιδιοκτητών του. Να το θυμάστε αυτό. Όσο για εμάς θα βρεθούμε ξανά σύντομα μέσα από ένα επόμενο άρθρο!